Yazın son demlerine geldiğimiz ağustosun şu son çeyreğinin verdiği hüzünle aklıma alkol konusunu ele almak geldi. Çünkü vakit gençler için yaz kapanış partileri sahille vedalaşan aşklar için yaz aşklarının bitme vakti yetişkinler için yılın son açık hava yemekleri çalışanlarınsa gelecek yıl kurulan tatil planları içinde zamanın keyfini çıkarma vakti.
Eminim ılımlı miktarda alındığında olumlu etkileri olabilen ancak genel tabloda fazlasıyla sorunlara yol açabilen alkolün merak ettiğiniz metabolizmaya olan etkileri ve yükünden bahsedelim. Çünkü metabolizmayı anlamak durumu daha iyi yönetmenizi sağlar.
Alkol Ne Zaman Kana Karışır
Başlıca ince bağırsaklardan emilen alkol aç karna içildiğinde mide ve bağırsaklardan hızlıca emilir. Alkol içildikten beş dakika sonra testlerde kendini gösterir. Alkol kandaki maksimum düzeyine 45 dakika 1 saat içinde ulaşır. 10 ml alkol 6 saatte metabolize olur.
Alkolün Çabuk Çarpmaması İçin Yapmanız Gerekenler
Alkolün yiyecekler eşliğinde alınması emilimini yavaşlatır ve kandaki yoğunluğunu düşürür. Protein içeriği yüksek yağlı yiyeceklerde emilimi yavaşlatır. Süt soğuk stres ve aspirinin alkolün emilimini azalttığı doğrudur. Ancak bu sizi aldatmasın alkolün yol açacağı sorunlardan bunların hiç biri kurtaramaz. Her zaman kilit nokta ölçülü tüketimdir.
Alkolün Yağ Metabolizması Üzerine Olan Etkileri
Alkol gramı 7 kalori yağında 9 kaloridir. Üstelik hücreler tarafından enerji kaynağı olarak kullanılamaz. İçkide bulunan alkol etil alkoldür. Alkol karaciğerde metabolize olur çünkü vücuttan uzaklaştırılmalıdır. Etanol yani alkol karaciğer hücrelerinde yağ asitleriyle birleşerek karaciğerin yağlanmasına yol açar.
Konu geçmişken yağlanma diyet kaynaklı alınan yağ miktarı ile doğru orantılı olarak artış gösterir. Bu nedenle karaciğer yağlanması olanlar ekstra dikkat etmelidir.
Kronik alkol alımında yağ asitlerinin yıkımı engellenir. Sonuçta yağ asitleri enerji olarak da kullanılamadığı için devam eden alkol alımı vücut tarafından kullanılamayan yani vücutta biriken yağ asitlerinin karaciğerde; kolesterol fosfolipid ve trigliserit formunda depolanmasına yol açar.
Böylece hiperlipidemik yani bozulmuş kan lipid profili ortaya çıkar.
Kolesterolün safra tuzuna yıkımının engellenmesi de karaciğerin yağlanmasına ve kolesterol değerlerinin yükselmesine neden olur.
Alkolün Karbonhidrat Metabolizması Üzerine Etkileri
Alkol ilk önce kan şekeri yüksekliğine hemen arkasından kan şekeri düşüklüğüne neden olur.
Ayrıca farklı enzim sistemleri ile karaciğerde glikoz üretimini beyin ve karaciğerde glikoz kullanımını engelleyerek glikozun kullanımı üzerine çeşitli etkileri vardır.
Diyabetikler Nelere Dikkat Etmeli
Alkol vücutta insülin ile metabolize olmadığı için alkol miktarı ve yanında tüketilenler kontrol altına alındığında önemli sorunlara yol açmaz.
Kontrollü şeker hastaları alkol yanında tüketeceği karbonhidrat dengesini bilmelidir. Alkol sonrası kompleks karbonhidrat içeren bir ara öğün eklemesi önerilebilir.
İnsulin kullanan diyabetiklerin kan şekeri dengesizliği yaşama riski daha yüksektir. 1 bardak şarap yaklaşık 12 g etanol (alkol) içerir.
Alkol ve Kilo Verme
Alkol karaciğerde sitrik asit döngüsü içinde metabolize edilir. Bu yol vücudun daha çok kalori harcamasını gerektirse de alkolden gelen kalorinin yağa yakın olduğu unutulmamalıdır.
Kaldı ki sonrasında yaşattığı hipoglisemi sonucu açığa çıkan yeme atakları ile kıyaslandığında bu etkinin işe yaradığından bahsetmek ne kadar gerçekçi bilemedim.
Ancak ılımlı alkol alımından söz edersek alkol kullanan kişilerde erkekler için 2 kadeh bayan için 1 kadeh de sınırlanması önerilir. 1 ölçü 150 ml şarap 330 ml bira yada 45 ml konyak viski rom gibi içkilerdir.
En Sık Kullanılan İçkilerin Kalori Değerleri
Besin |
Porsiyon ölçüsü |
Porsiyon kalorisi (kcal) |
Bira |
1 şişe (330 ml) |
140 |
Şarap |
1 kadeh (125 ml) |
100 |
Cin |
1 kadeh (100 ml) |
231 |
Rakı |
1 duble (85 ml) |
250 |
Rom |
1 kadeh (50 ml) |
125 |
Vermut |
1 kadeh (25 ml) |
42 |
Votka |
1 kadeh (100 ml) |
263 |
Viski |
1 kadeh (50 ml) |
138 |
Likör – ahududulu |
1 kadeh (25 ml) |
64 |
Likör – naneli |
1 kadeh (25 ml) |
89 |
Likör – portakallı |
1 kadeh (25 ml) |
100 |
Likör - muzlu |
1 kadeh (25 ml) |
79 |
Şampanya |
1 kadeh (100 ml) |
126 |
Brandy |
1 kadeh (100 ml) |
220 |
Tekila |
1 shot (30 ml) |
69 |