ÇAYIN SAĞLIĞA FAYDALARI
Çayın keşfine dair M.Ö 2737 yıllarında gerçekleşen bir Çin efsanesine göre Camellia sinensis bitkisinin yaprakları İmparator Shennong'un kaynar su bardağına düştü ve çayın keşfi başladı. Çay dünyadaki tüm kültürler tarafından sakinleştirme iyileştirme ve yenileme kapasitesine sahip bir bitki olarak tanımlanmaktadır. Hayali bir vaat olmaktan çok çay kanser ve kalp hastalığı riskini azaltmaktan diş sağlığının geliştirilmesine ve kilo kaybını artırmak gibi bir dizi potansiyel sağlık yararlarına sahiptir.
Çay ve Kalp Sağlığı
Kalp sağlığına dair en güçlü kanıt çaydaki antioksidan etkilere dayanmaktadır. Siyah çay tüketimi ve kalp sağlığı arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalar sonucunda siyah çayın kalp krizi riskini azalttığı bildirilmiştir. Yeşil çayın içilmesinin ise toplam kolesterol LDL (''kötü'' kolesterol) ve trigliseridlerin azalması ve HDL ("iyi" kolestrol) seviyelerinde artış ile ilişkili olduğu saptanmıştır.
Çay Kanseri Önleyebilir mi?
Çayda polifenol bileşiklerinin - özellikle de kateşinlerin - kanseri önlemede rol oynayabileceği öne sürülmüştür. Bununla birlikte siyah çay ve farklı kanser türleriyle ilgili çalışmalar son derece sınırlı veya çelişkilidir.
Çay ve Diş Sağlığı
Japon araştırmacılar 2010 yılında günde en az bir fincan yeşil çay tüketimi ile diş kaybında belirgin azalma olduğunu bildirmişlerdir. Bir diğer çalışmada ise çayın diş yüzeyinin pH'sını düşürebileceğini ve periodontal (diş eti) bakterilerin büyümesini baskılayabileceği ileri sürülmüştür. Çayın diş çürüğünü önleyici etkisinin daha olası bir nedeni ise florür içeriğidir. Çay genellikle florürlü suyla demlenir ve çay bitkisi doğal olarak florür içerir.
Çay ve Kilo Kaybı
Çayın ağırlık kaybına yardımcı olmasına dair kanıtlar esas olarak çay özütleri (epigallocatechin gallate ve diğer polifenoller ve kafein) kullanılan çalışmalara dayanmaktadır. Fakat bu sonuçlar normal miktarlarda tüketilen demlenmiş çay için doğrudan geçerli olmayabilir.
Çay ve Kafein
Çayın kafein içeriği kullanılan çayın türüne ve demlenme şekline bağlı olarak büyük ölçüde değişmektedir. Çayın kafein içeriği kahveye göre daha azdır. 250 ml (1 kupa bardak) çayın kafein içeriği 20 ila 90 miligram arasında değişmektedir. Aynı oranda kahve içerisinde ise 50 ila120 mg kafein bulunmaktadır.