Bağırsak hareketlerinin sert ve yavaş olması sebebiyle haftada 3 veya 4 günden az dışkılama olayına kabızlık diyoruz. Belirtileri genel olarak dışkılama da zorluk çekme karın ağrısı ve dolaylı olarak karında şişlik hissi oluşması olarak kendini gösteriyor. Kalın bağırsağın bir bölümü olan kolonun görevi su emilimini sağlayıp dışkı oluşturmaktır. Sonrasında kolon kasları atılacak olan dışkıyı uzaklaştırır. Dışkı kolon da uzun süre kalırsa geçmesi zorlaşır. Dışkının yumuşak tutulması ve düzenli atılması için yeterli diyet lifi ve su tüketimi çok önemli bir role sahiptir. Kötü beslenme sık sık kabız olmaya neden olur.
Lifler çözünen ve çözünmeyen lif olarak iki çeşittir. Çözünen lifler suda çözünerek jelimsi bir hal alır. Çözünmeyen lif ise sindirim sisteminden geçerken yapısını korur. Her iki lif çeşidi de dışkıya karışarak yumuşamasını sağlayıp dışkı atımını kolaylaştırır.
Kabızlık Nedenleri
– Hareketsizlik
– Yeterli lif alamamak
– Bazı ağrı kesici ilaçlar
– Seyahat ve rutin yapılan şeylerde değişiklikler
– Stres
– Gebelik
– Yanlış beslenme
– Müshillerin aşırı kullanılması
– Diyabet
– Hormonal problemler
– Bağırsak rahatsızlıkları
Kabızlık Tedavisi Ve Beslenme
Kabızlık tedavisinde su tüketiminiz beslenmenizdeki lifi arttırmanız ve hareketli bir yaşam sürdürmeniz çok önemli. Bunun yanında tuvaletinizin geldiğini hissettiğinizde tutmamalı ve dışkının bekleyip sertleşmesini önlemelisiniz. Diyetinize yoğurt kefir gibi probiyotik etkili gıdalar ekleyin. Ve müshil gibi ilaçları doktorunuz tavsiye etmediği sürece kullanmayın.
Olmazsa Olmaz : Diyet Ve Spor
Beslenmeyi düzene sokup hayatınıza daha fazla hareket katmak kabızlığın en temel ve en kolay tedavi yoludur.
Susuz kalmaya sebep olacak alkol ve kafeinli içeceklerden uzak durun.
Dışkıyı Yumuşatıp Bağırsak Geçişini Kolaylaştıracak Gıdalar
İNCİR:
Yüksek lif içeriğinin yanı sıra bağırsak işlevinde olumlu etkisi vardır ve kolonik geçişi hızlandırır.
ELMA:
İçerisinde pektin adı verilen çözünebilir lifi ve çözünemeyen lifleri vardır. Düzenli elma tüketmek diyetinizin lif içeriğini arttırarak kabızlığı azaltmak için kolay bir yoldur.
ARMUT:
Lif oranının yüksek olması dışında içerisinde fruktoz ve sorbitol de fazla bulunur. Fruktoz emilimi bazı insanlarda zayıf olur bu da fruktozun bir kısmının bağırsaklara su çeker. Sorbitol de emilimi az olan bir şeker alkolü türüdür ve bu da bağırsaklara su çekerek doğal müshil etkisi gösterir.
KURU ERİK:
Kabızlık için doğal bir çare olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır.Yüksek oranda lif içerirler. Selüloz olarak bilinen kuru eriklerde çözünmeyen lif dışkıda kütle ekleyen su miktarını arttırır. Müshil etkisi yaratıp bağırsağa su çekecek sorbitol ve bağırsak bakterilerini uyarıcı fenolik bileşikleri içerir.
TURUNÇGİLLER:
Özellikle pektin olmak üzere lif içeriğinin zengin olmasının yanı sıra narenciye meyvelerinin kabızlık üzerindeki olumlu etkilerine katkıda bulunabilecek olan naringenin adı verilen bir flavanol içerir.
KİVİ:
Kabızlıkla mücadele ettiği düşünülen kivinin tek yararı lif oranından kaynaklanmaz. Aktinidain olarak bilinen bir enzimin kivinin bağırsak hareketliliği ve bağırsak alışkanlıkları üzerindeki olumlu etkilerinden de sorumlu olduğu düşünülmektedir.
ISPANAK VE DİĞER YEŞİL YAPRAKLI BİTKİLER :
Bu sebzeler bağırsaktan geçişi hızlandırır ve günlük lif alımını karşılamaya yardımcı olacak hatrı sayılır bir lif içeriğine sahiptir.
ENGİNAR:
Bilimsel araştırmalar enginarların iyi bir bağırsak sağlığı ve düzenliliği sağlayarak prebiyotik bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Prebiyotikler bağırsaktaki faydalı bakterileri besleyen sayılarını artıran ve zararlı bakteri oluşumuna karşı koruyan sindirilemez karbonhidratlardır. Kabızlığı olan kişilerde dışkı sıklığı ve sayısını arttırdığı bulunmuştur.
KURUBAKLAGİLLER; FASULYE BEZELYE MERCİMEK:
Diyete eklenebilecek en ucuz ve lifli gıdalardandır. Hem çözünebilir hem de çözünemez lif çeşidini içerir ve bağırsak hareketlerini arttırarak dışkı atımını kolaylaştırır.
MUZ:
Bazı kişiler muzun kabızlığa sebep olacağını düşünse de içeriğindeki yüksek lif oranıyla kabızlığı önleyecek gıdalar arasına muzu da eklemek gerekir.