Biz beslenme uzmanları yıllardır popüler diyetlerin zararlarından bahseder hızlı kilo kaybından ise yeterli ve dengeli beslenerek yavaş ağırlık kaybını öneririz. Ancak son dönem sosyal medyanın da yaygınlaşması ile hızlı kilo verme arzusu daha da pekişmiş durumda.
Tabi ki bunun psikolojik boyutları var uzun yıllar kiloları ile mücadele etmeye çalışmış ama başaramamış bireylerde bir an önce istediği ağırlığa kavuşma arzusu sağlıksız olsa da bu diyetleri yapmaya kişiyi itiyor. Ancak ben şöyle diyorum sağlıksız şekilde beslenip kilo verdikten sonra sürekli doktora gitmeniz gerekecek hastalıklarla uğraşmak ister misiniz? Hayat kalitenizin düşmesini ister misiniz?
Çok hızlı kilo kaybı nedeni ile karşılaşabileceğiniz hastalıklar;
Düşük kalorili diyetler ile kilo verilmeye çalışıldığında vücut buna adaptasyon gösterir ve kısa bir süre sonra kilo vermemeye başlar. Bununla birlikte halsizlik yorgunluk konstipasyon menstural düzensizlik anemi ve ödem yaşamaya başlar.
Ayrıca çok düşük dediğimiz (600-800 kkal/gün) diyetler ile safra kesesinde taş görülme riskinin arttığını gösteren oldukça çalışma mevcuttur.
Bir diğer görülebilecek hastalık ise GUT hastalığıdır. Özellikle gut yatkınlığı olan bireylerde hızlı kilo kaybı bu hastalığı alevlendirir.
En basit şekliyle de düşük kalorili diyetler ile verilen kilolarda yetersiz beslenmeye bağlı vitamin ve mineral yetersiz alınacağı için kişi enfeksiyonlara açık hale gelecektir. En ufak mikroorganizma karşılaşmalarında savaşçıları az olacağı için de hastalık kapma riski artacaktır.
Çok düşük kalorili çok düşük krbonhidratlı diyetlerde bağırsak mikroflorasında da bozulmalar görüleceği unutulmamalıdır.
Ayrıca çok düşük kalorili beslenme ile mikro besin öğleri alımı da azalacağı için otoimmün hastalıkların (haşimato troidi romatizmal hastalıklar vb. ) tetiklenmesine de neden olur.
Peki hızlı vermeyelim de ne kadar kilo verelim?
Bilim dünyası bu konuda net olduğunuz kilonun %5’i için 1 ay yani 30 gün beklemeniz gerekiyor. Tabi bu kişiye göre değişim gösterecektir. Kişinin eşlik eden hastalıkları neler kullandığı ilaçlar genetik yapısı vb. her şey etkili kilo verme hızında.
Düşük kalorili diyetler ile kilo verilir ancak zayıflanmaz yani fit bir görünüm elde edilemez. Kaybedilen ağırlıklı olarak su ve kas kaybı olacağı için tartıda görünen rakam değişir ama görüntü değişmez.
Hızlı kilo vermek kadar almak ta vücut için zararlıdır. Hızlı kilo alabilmek için gereğinden fazla yağlı beslenmek şeker tüketmek aşırı kalori almak ta başta karaciğer yağlanması olmak üzere trigliserit yüksekliği hiperinsülinemi ki bu devamında insülin direncini getirir hipertansiyon ve yine mikrobiyotaya olan olumsuz etkileri de uzun vadede farklı rahatsızlıklara zemin açar.
İdeal kiloya ulaşmak için öncelikli olarak uzman bir hekim kontrolünde kişinin varolan durumu değerlendirilmeli varsa rahatsızlıkları ona uygun bir medical tedavi başlanmalı. Devamında mutlaka beslenme biliminden yararlanılmalı bunun için de gerçek bir beslenme uzmanı ile çalışılmalıdır. Yapılan en büyük hataların başında zaten kişinin ihtiyaçları göz önüne alınmadan hazırlanan kilo vermek için düşük kalorili kilo almak için ise yüksek kalorili diyetlerin uygulanması gelir.
İdeal kiloya ulaşmak isteyen kişi doğru bir planlama ile tüm hayatını planlamalıdır. Evet burada en büyük pay doğru beslenme ama buna mutlaka doğru egzersiz de eklenmelidir.
Bilmeden öğrenmeden yapılan işler hep yarım kalır dolayısı ile ne yemeniz gerektiğini de doğru kaynaklardan bilimsel olarak kanıtlanmış protokollerden yararlanmalısınız.
Zayıflamaya çalışırken yapılan en popüler hatalar;
Aç kalarak kilo vermek; sadece kas ve su kaybetmenize neden olur. Tartıdaki rakam düşer ama siz istediğiniz kıyafete giremediğiniz gibi sağlığınızdan da olursunuz
Karbonhidratlar kesmek ; önemli olan kilo vermenizi sağlayacak düzeyde tüketmek. Meyve de tahıllar da hatta süt ve yoğurtta karbonhidrat içerir uzun vadede bunları hayatınızdan çıkartamazsınız.
Akşam 18:00’den sonra bir şey yememek; her kişinin yaşantısı farklıdır. Tabi ki en güzeli en geç 22:00-23:00 gibi yatıp sabah 06:00 gibi kalkmaktır. Bu şekilde yaşayan bir insan için evet 18:00 den sonra yememek olabilir ama herhangi bir sebeple geç yatıp geç kalkan birisi için bu genelleme oldukça yanlıştır.
Komşunun diyetini yapmak ; sizin ihtiyaçlarıınız düşünülmeden size özel yazılmamış bir diyet sağlığınıza zarar vereceği gibi sizin koşullarınıza uymayacağı için de sizi sosyal açıdan yorar. Bunu yerine bir beslenme uzmanından destek alın.
Tek besine dayalı beslenme ; yiyecek ve içeceklerin çoğu birden fazla besin öğesi içerir fakal hiçbiri bütün besin öğelerini içermez. Doğru beslenmede çeşitlilik esastır.
Kilo almaya çalışırken yapılan popüler hatalar
Yüksek kalorili paket ürünler tüketmek ; içerisinde doymuş yağ barındıran yüksek früktozlu mısır şurubu ile yapılmış besin öğesi olarak yeteresiz sadece kalorisi yüksek olduğu için tüketeceğiniz besinler trigliseridinizi yükseltir insülin salgınızı arttırır niyahetinde de bel çevrenizde bir yağlanma olur. Doğru kilo alımı kas kitlesini de orantılı olarak arttırmayı gerektiri ve bu kaynaklar bunun için doğru kaynaklar değil.
Yatmadan hemen önce yemek yemek ; kilo alacağım derken mide hastası olmak istemiyorsanız vazgeçin.
Spor yapmamak ; Yağ yakımı için kardiyo ne kadar gerekli ise kas kitlesini arttırmada da düzenli spor ve ılımlı ağırlık çalışmak o kadar gerekli. Yatarak alınan kilo yağ yüzdenizi yükseltir.
Her bulduğunu yemek ; bir besini yerken içerik kontrolü yapmak dengeli tüketmek önemlidir. Tüm gün karbonhidrat kaynağı (makarna pilav bulgur pilavı komposto meyve vb. ) alarak enerji ihtiyacını karşılayabilirsiniz ancak protein ve bazı vitamin ve mineralleri alamamış olursunuz. Beslenmede denge de esastır.