Beslenme insanın; büyümesi gelişmesi sağlıklı olarak yaşaması için gerekli olan besin ve besin öğelerini yeterli ve dengeli miktarda alıp vücudunda kullanmasıdır. Diyabetli bireylere uygulanan beslenme programı sağlıklı beslenmek isteyen herkes tarafından uygulanabilir. Diyabetli olmak herkesten farklı yememizi yemek çeşidimizi değiştirmemizi gerektirmiyor. Diyabet diyeti sağlıklı beslenme şeklinin temelidir. Diyabette tıbbi beslenme tedavisi ise diyabet tedavisinin temelidir. Tıbbi diyabet tedavisinin başlıca hedefi doğru davranış becerisini kazanmak ve yaşam kalitesini arttırmaktır.
Uygun tedavi planınız glisemik kontrolünüzü sağlamak amacı taşımalıdır. Başka bir deyişle iyi kan şeker değerini yakalamayı. Uygulayacağınız beslenme programınız ihtiyaçlarınızı karşılayacak yönde size özel olarak diyetisyen işbirliği ile hazırlanmalıdır.
Doğru beslenme düzeni
Dengeli beslenmenizin temeli 5 ana besin grubunu günlük olarak tüketmekten geçer.
Süt-yoğurt
Sebze-salata
Meyve
Et-tavuk-peynir-yumurta
Yağ grubu- zeytin- kuru yemişler
Beslenmenizde karbonhidrat alımınız şeker dengesini sağlamak amacıyla son derece önemlidir. Özellikle posalı besin tüketiminizi artırmalısınız. Posalı karbonhidratlar besinlerinizin bağırsaklarınızdan emilimini yavaşlatarak kan şekerinizin düzenlenmesinde etkin rol oynarlar. Böylelikle kan şekerinizdeki ani iniş ve çıkışlarını engellemiş olursunuz. Her öğünde lifli gıda alımınız beslenmenizde önem kazanır. Esmer ekmek esmer pirinç bulgur yeşil yapraklı sebzeler meyveler (Porsiyon miktarına dikkat etmek şartıyla) posa açısından zengindir. Kan şekerinizi dengede tutmanız adına küçük ara öğünler ekleyebilirsiniz.
Örneğin:
Tam buğday ekmeği + peynir
Tam buğday ekmeği + yoğurt
Kepekli grisini veya şekersiz tahıllı bisküviler veya yulaf gevreği + süt
Tam olarak tüketmeniz gereken miktar ihtiyacınıza ve şeker sonuçlarınıza göre diyetisyeniniz tarafından belirlenmelidir.
Öğün atlamanız yetersiz karbonhidrat tüketiminiz fazla salgılanan insülin miktarınız yoğun bir şekilde egzersiz yapmanız hipogliseminizin gelişmesine neden olabilir. Sık kan şeker takibiniz hipoglisemi belirtilerinizi azaltabilir. Hipoglisemi sırasında (KŞ <60mg\dl ); 5–6 adet kesme şeker veya 1 çay bardağı meyve suyu tüketmeniz gerekir. Bu şekilde kan şekeriniz 15 dakika içinde normale dönecektir. Ana yemek saatiniz yakınsa direkt yemek yiyebilirsiniz. Yemek saatiniz uzaksa hipogliseminizin tekrarını önlemeniz amacı ile karbonhidrat içeren bir ara öğün yemelidir.
Fiziksel aktivite
Fiziksel aktivite ile
Kan şekeri dengelenir
Kan yağları düzene girer
Kilo kaybı sağlanır
Kemik erimesi önlenir
Kalp atım gücü ve damarların oksijenlenme kapasitesi artar
Öğünleriniz öncesi aç karnına egzersiz yapmanız hipoglisemiye neden olabilir. Ana yemeğinizden 1 saat ara öğününüzden de 30 dakika sonra spora başlayabilirsiniz. Yoğun egzersiz yapacağınız zaman uygulanılacak insülin dozunuz veya insülin kullanılıp kullanamayacağınız mutlaka doktorunuz tarafından belirlenmelidir. Kısaca; kan şekerinizi bilmeden spora başlamayın İnsülin enjeksiyonunu en az çalıştıracağınız bölgeye uygulamak gerekir.
Diyabetli bireylere haftada 150 dk egzersiz önerilir. Haftada 5 kere * 30 dk egzersiz ideal görünür. Dünya Sağlık Örgütü günde 12.000 adım öngörmektedir. Dikkat edilmesi gereken yapılan sporun süresinin hep aynı olmasıdır...
ÖNERİLER :
Gün içinde yiyeceğiniz besinleri planlayın.
Öğün atlamayın.
Önerilen besinleri planlanan zamanlarda yemeye çalışın. Kan şekeri takibinde zamanında yemenin önemi büyüktür. Hatta aynı saatlerde yemek yemenin önemi çok büyüktür…
Davet ve toplantılarda ikramlara hayır demeyi öğrenin. Size uygun besinleri seçerek ara öğününüzü atlamayın.
Etiket okuma alışkanlığı kazanın.
İdeal ağırlığınıza ulaşarak kilonuzu korumaya çalışın.
Alkolü doktor ve diyetisyeninize danışarak kullanın. Alkol vücutta şekerin kullanımını engeller. Yemekle birlikte alınması daha uygun olur.
Kan şekerinizi ani yükseltebilecek basit karbonhidratlar dediğimiz reçel bal pekmez tatlı meyve suları … gibi besinlerden uzak duralım. Yemek istediğimizde porsiyon miktarlarına dikkat edelim.
Az yağlı yiyelim. Diyabetli bireyin kalp hastalığı ve damar hastalıklarına yakalanma riski yüksektir. Yağda eriyen vitaminlerin emilmesi açısından (A D E K) yağı tamamen kesmeden miktarı azaltarak kullanalım ve sıvı yağ tercih edelim.
Proteinli besinlerin fazla alınması böbrek hasarlarına yol açabilir. Et tavuk hindi peynir yumurta miktarlarını önerilen sınırlarını içinde yemeliyiz.
Şeker yerine tatlandırıcı kullanalım.
Unutmayalım ki; diyabet hastalığı konusunda bilinçlenmek ve sıkı takip bizlerin de diğer insanlar kadar sağlıklı olmamıza yardımcı olacaktır.