Beslenme ihtiyacının karşılanması biyolojik gerekliliğin yanı sıra psikolojik açıdan da oldukça önemlidir. Bireyler olumsuz duygu durumları ile karşı karşıya kaldıklarında normalin dışında bir besin alımı gerçekleştirebilirler. Bu duygu durumlarına karşı aşırı yemek yeme davranışı duygusal yeme olup aynı zamanda yeme bozukluğu sınıflandırılmasında yer almaktadır. Ruh halinin kontrolü için besin tüketimi duygusal yemenin bir sonucudur. Bu durum psikolojik faktör olarak değerlendirilmektedir. Heyecanlanma aşırı stres durumlarında da besin alımında kısılmaya gidilmesi duygusal durumların yemek yeme üzerine bıraktığı etki ile ifade edilmektedir. Duygularımızın iştah ve besin alımı üzerinde %30-48 oranında artma veya azalmaya sebep olduğu belirtilmektedir.
Kişiden kişiye değişen koşullar göz önünde bulundurulsa da genellikle stres anksiyete depresyon kızgınlık gibi olumsuz duyguların yemek yemeyi arttırdığı ve rutin beslenme düzeyinde kötüye giden bir sonuç ile karşı karşıya bıraktığı bulunmuştur. Pozitif duygu durumlarının bireyler üzerinde etkisi incelendiğinde ise besinden zevk alarak yemeyi sağlıklı besin seçimini ve tüketimi arttırdığı yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır.
Özellikle kilo vermeye yönelik bir sürecin içine girildiğinde yeme davranışlarının düzenlenmesinde duygusal yemenin önemi giderek artmaktadır.
DUYGUSAL YEMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Stres
Depresyon
Ebeveyn modellemesi
Öfke
Can sıkıntısı
Mutluluk
FİZİKSEL AÇLIK VE DUYGUSAL AÇLIK
Duygusal açlık duygu durumlarının yeme ile sonuçlanmasından doğan bir açlık olarak tanımlanmaktadır. Kişilerin yemek yeme saatinin gelmesi ya da acıkmaya başlamasıyla değil duygu durumları nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Birdenbire yemek yeme isteği gelir ve erişim sağlayabildiği her besini özellikle de enerji değeri yüksek yağlı besinleri tüketmeyi ister. Oysaki fiziksel açlıkta kan şekerinde düşüklük ile beraber acıkma hissiyle belirti vermektedir. Belirli miktarda yemek yeme davranışından sonra tokluk hissi olmaktadır.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Stresle başa çıkma
Meditasyon yapma
Farkındalıklı beslenme
Hareket etme
Beslenme günlüğü tutma
Sağlıklı beslenme rutini oluşturma
Paketli ürünleri satın almama
Porsiyon kontrolü yapma
Uzmanlardan destek alma
Yemek yeme davranışınız isteğiniz dışında gerçekleşiyor ve bu durumu engelleyemiyorsanız doktorunuzla görüşmeniz oldukça önemlidir. Doktorunuz duygusal yemenin psikolojik ve fizyolojik yönünü kontrol altına almakta yardımcı olabilmesi için sizi bir psikolojik danışmana veya beslenme ve diyet uzmanına yönlendirebilir.