Karaciğer sirozu, bazı hastalıklar neticesinde hasar gören karaciğer hücrelerinin yerini bağ dokunun (fibrozis) alması ile karakterize olan bir tıp terimidir. Normal koşullarda diğer organlarımıza kıyasla üstün bir kendini yenileme becerisi gösteren, büyük bir kısmı alındıktan sonra bile kendisini yenileyebilen karaciğerde hasara sebebiyet veren hastalık ya da etken tekrarlayıcı olduğunda bağ doku birikmeye başlar. Bağ doku karaciğerin belirli bir kısmının yerine geçtiğinde karaciğer sirozu belirtileri ortaya çıkmaya başlar.
Karaciğer hücrelerinin yenilenme sürecinde karaciğerde fazla bağ doku birikmesi karaciğerin fonksiyonlarını yerine getirmesini zorlaştırır. İlerleyici bir hastalık olan karaciğer sirozun ilerleyici bir hastalık olup belirtileri hastalık ilerledikçe şiddetlenmektedir. Karaciğerin kandaki toksik maddeleri temizleme, safra üretimi gibi görevlerini yerine getirmesini zorlaştıran karaciğer sirozunun sonuçları tedavi edilmediği takdirde ölümcüldür.
Karaciğer sirozu neden olur sorusuna verilebilecek ilk cevap ülkemizde kaydedilen en sık neden olan enfeksiyonudur. Karaciğer sirozu tetikleyicileri arasında bununla birlikte birçok farklı hastalık yahut durum aşağıdaki gibi sıralanabilir:
Özetle karaciğer sirozu karaciğer dokusunda hücre ölümüne sebep olabilecek bu durumları takiben gerçekleşme eğilimindedir. Bu nedenlerden bazıları, örneğin kronik alkol tüketimi ve hepatit B veya C eş zamanlı var olabilir. Ayrıca bu hastalıkların bazıları yalnızca karaciğer sirozu üzerinde değil birbirleri üzerinde de tetikleyici etkiye sahiptir. Örneğin kronik alkol tüketicisi olan hastalarda hepatit B ve C daha kolay ve sık oluşur. Bilinçsiz ilaç kullanımı, sağlıksız beslenme gibi etkenler sirozu doğrudan ya da dolaylı olarak tetikleyebilir.
Karaciğer sirozu neden olur sorusunu cevaplarken karaciğer dokusu üzerinde hasar yaratan tüm zararlı etkenlerin sirozun gelişimine zemin hazırlayabildiğini göz önünde bulundurmak gerekir. Karaciğer sağlığınızı sağlıklı beslenme, çok ve uzun süreli alkol kullanımından kaçınma, karaciğeri etkileyebilen ilaçların bilinçli kullanımı gibi önlemlerle koruyarak karaciğer fibrozu ve sirozu olasılığını büyük ölçüde azaltabilirsiniz.
Karaciğer sirozu varlığını yıllarca gizil olarak sürdürebilir. hastalarının şikayetlerinin çoğunu hastalık erken dönemi tamamlandıktan sonra ortaya çıkar. Öyle ki hastalığın farkına varmadan yıllarca tedavi alma inisiyatifinde bulunmayan siroz hastaları mevcuttur. Karaciğer fibrozu ve sirozu belirtileri hastalık ilerledikçe şiddet kazanır. Dolayısıyla farklı semptomlardan sirozun farklı aşamalarına ait belirtiler olarak söz etmek gerekir. Hastalığın erken döneminde aşağıdaki belirtiler görülme eğilimindedir:
Siroz ilerledikçe kendisini daha kuvvetli belli eden, daha kolay gözlemlenebilen belirtiler oluşur. Bu karaciğer sirozu belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
Söz konusu karaciğer sirozu belirtileri tamamı ciddi ve hastanın sağlığı ile ilgili uyarıcı nitelikte olsa da özellikle yemek borusu ve midedeki varis kaynaklı kanamalar ve karın boşluğunda asit birikmesi hastalığın son aşamalarına yaklaştığını belirten semptomlardır. Karaciğer sirozu belirtileri bu aşamaya gelmeden tespit edilmeli ve tedavi zorlaşmadan gereken önlemler alınmalıdır. Söz konusu belirtilerin vücudunuzdaki varlığından şüphe ediyorsanız en kısa zamanda profesyonel destek almanız karaciğer sirozu tedavinizin karaciğer nakline gerek kalmadan gerçekleştirilebilmesi için büyük önem arz eder.
Karaciğer sirozu belirtileri incelenirken karaciğer sirozu evrelerinin göz önünde bulundurulması tedavinin kolaylığı ve başarısı için oldukça önemlidir. Erken aşamalarda tespit edilen karaciğer sirozunun tedavi edilmesi daha kolay, tedavinin başarıya ulaşması olasılığı daha yüksektir. Bu erken aşama tıpta kompanse siroz olarak adlandırılır. Bu aşama siroz semptonlarının şikayetlere dönüşmesinin zor olduğu, sirozun varlığını hafif yahut gizil biçimde sürdürdüğü bir aşamadır. Kompanse sirozda karaciğerde bağ doku oluşumu söz konusu olsa da bağ doku karaciğeri ciddi semptomlar oluşturacak ölçüde ele geçirmemiştir. Kompanse evrede hastaların hiçbir şikayeti olmama olasılığı bulunmakla birlikte aşağıdaki şikayetler belirebilir:
Hastalık kompanse aşamasını tamamladığında daha ciddi ve fark edilmesi daha kolay belirtiler ortaya çıkar. Dekompanse siroz adı verilen bu aşamada sarılık, karında sıvı birikmesi, ciltte morluk, erkeklerde (meme büyümesi) gibi hastaları kolay alarma geçiren belirtiler görülür. Hastalığın kompanse aşamasında görülen belirtilerden şüpheleniyorsanız en kısa zamanda bir uzmana danışmanız siroz ve olası diğer hastalıkların tespiti, tedavi kolaylığı için oldukça önemlidir.
Siroz birçok farklı tetikleyiciye sahip olabildiğinden tedavi yöntemleri hastadan hastaya değişiklik gösterir. Siroz tedavisinde sirozu başlatan ve sürdüren etkenlerin tespit edilip ortadan kaldırılması temel bir prensiptir. Örneğin hepatit B ve hepatit C kaynaklı sirozlarda tedavi bu hastalıklara uygun ilaç tedavisini içerir. Alkol kullanımı kaynaklı sirozlarda hastalar alkol bağımlılığına dair terapi yöntemlerine yönlendirilebilir.
, obezite gibi hastalıklarla mücadele eden siroz hastalarının tedavi süreci bu hastalıklara bağlı olarak kan şekerinin kontrol altına alınması, diyetisten desteği gibi elementler içerebilir. Siroza neden olan etkenlerin tespiti ve bunların önüne geçişmesi ile siroz hastaları eski sağlıklarına kavuşabilmektedir. Sirozun son aşamasında bulunan kişiler için karaciğer nakli alınabilecek tek önlem olabilir.
süreci donör (bağışçı) bulunması, ağır bir ameliyat ve iyileşme süreci gerektiren meşakkatli bir süreçtir. Bu aşamada tedavi altına alınan hastalar ölüm riski le karşı karşıya kalabilir. Kısaca siroz tedavisi sirozun ilerlediği aşamaya, sirozu tetikleyen faktörlerin kişiden kişiye değişikliğine göre farklı önlem ve süreçler içerebilir. Sizler için önemli olan, hastalığın nakil gerektirdiği ve ciddi sonuçlar doğurma olasılığı kazandığı evreye gelmeden tedavi sürecini başlatmak ve doktorunuzun talimatlarını yerine getirmektir.
Karaciğer sirozu, hücrelerinin yenilenmesinde sorun yaşanan karaciğerde bu hücrelerin yerini fazla bağ dokunun aldığı ölümcül bir hastalıktır. Karaciğer sirozunu anlamak için karaciğer sirozu belirtileri, aşamaları ve tedavi yöntemlerine dair bilgi sahibi olmakta yarar vardır.
Karaciğer sirozu nedir sorusu sorulurken en çok merak edilen noktalardan biri hastalığın tedavi edilip edilemediğidir. Geçmişte tedavisi mümkün olmayan bir hastalık kabul edildiğinden hala bu şekilde anılabilen siroz, tedavi edilebilir bir hastalıktır. Özellikle erken aşamalarda uzman desteği alma girişiminde bulunan hastaların tedavide başarıya ulaşma olasılığı yüksektir.
İlerlemiş siroz erken siroza göre daha ağır bir tedavi süreci gerektirebilirken hastalığın bulunduğu aşamaya göre alınan önlem karaciğer nakline kadar varabilir. Karaciğer sirozu neden olur sorusunu cevaplayan etkenlerin tespiti ve bunlar için de gereken önlemlerin de alınması ile siroz hastaları sağlıklarına yeniden kavuşabilirken bu hastalığın ölümcül bir hastalık olduğunu; siroz tetikleyicilerinden kaçınmanın, erken tespitin önemini unutmamanız gerekir.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.