Hidrosel ameliyatı, diğer bir deyişle hidroselektomi, testis etrafında gelişim gösteren sıvı dolu keselerin tedavi edildiği veya onarıldığı cerrahi bir girişimdir. Hidroseller genellikle testisleri koruyan ve tutan kaslı deri torbası olan skrotumda oluşur.
Kimi zaman erkek bebeklerde doğuştan görülebilen bu rahatsızlık çocuk ve yetişkinlerde de görülebilir. Çoğunlukla kendiliğinden düzelen hidroseller bazı durumlarda şişlik, ağrı ve rahatsızlığa neden olabilir. Bu durumda hidrosel (su fıtığı) ameliyatına başvurulabilir.
Hidroselli hastaların ve yakınlarının sıklıkla merak ettiği “Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı riskli mi?” ve “Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı nasıl yapılır?” gibi soruların ve daha pek çok sorunun yanıtlarına bu yazıda değinilmiştir.
Hidrosel, testisi çevreleyen zarın (tunika vajinalis) katmanları arasında veya sperm kanalı (spermatik kord) boyunca berrak veya sarı renkli, anormal bir sıvı toplanmasıdır. Bu nedenle “su fıtığı” olarak da bilinir. Sıvı gelişimsel yapıların bozukluğu ve periton (karın iç zarı) sıvısı üretimi ile emilimi arasında yaşanan dengesizlik nedeniyle birikir.
Hidroseller içi sıvı dolu küçük bir balon gibidir ve pürüzsüz bir his verir, testislerin biri diğerinin önünde bulunur. Hidrosel boyutları farklılık gösterebilir. Boyutça büyük hidroseller çoğunlukla hekim görüşüne başvurmamış yaşlı erkek bireylerde ortaya çıkabilir ve zaman içerisinde büyüme göstermiş olabilir.
Erkek yenidoğan, bebek ve çocuklarda daha sık görülür. Pediatrik hidrosellerin çoğu doğuştan gelmektedir (konjenital) ve bu vakaların çoğunda yaşamın ilk senesinde düzelme gözlenir. Yetişkin erkeklerde minör travma, enfeksiyon, testis torsiyonu (dönme, burulma), epididimit (sperm taşıyan kanalların iltihaplanması), varikosel ameliyatı ve testis tümörü gibi hastalıklara ek, ikincil olarak ortaya çıkabilir. Kadınlarda da nadiren nuck kanalı tıkanıklığına benzer sıvı toplanması meydana gelebilir.
Kişilerin bebekleri veya kendileri hidrosel şikayeti ile karşılaştığında sıklıkla “Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı nedir?” sorusuna yanıt aramaktadırlar. Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı, hidroselektomi olarak da bilinir. Hidroselin, yani testisi çevreleyen sıvı dolu kesenin çıkarıldığı veya onarıldığı bir ameliyattır.
Genellikle ağrısız olan bu hidroseller, vücudun hassas bir kısmında yer alması ve görülebilir olması nedeniyle korkutucu olabilir. Çoğunlukla tedavi gerektirmeden iyileşebilen bu rahatsızlık, daha ciddi bir soruna neden olduğunda veya ciddi bir hastalığın habercisi olduğunda hidrosel (su fıtığı) ameliyatı ile alınmalıdır.
Erkek çocuklarda karın boşluğu ile testis arasındaki tünel bir amaca hizmet eder. Rahimdeki gelişim sırasında testisler, başta çocuğun karnının içinde büyür, bu tünelden geçerek testis torbasına ulaşır.
Bebek doğmadan önce bu tüneller kapanmalıdır, ancak bazı durumlarda tünel kapanırken skrotumdaki testislerin etrafında bir miktar sıvı sıkışabilir. Bazı durumlarda ise tüneller kapansa dahi tamamen kapanmaz ve sıvı skrotuma damlayıp birikim yapabilir.
Her iki durumda da çocukta hidrosel (su fıtığı) rahatsızlığı gelişebilir. Bu durumda testis boyutundaki artma, boyut artması sebebiyle gelişen ağrı ve kozmetik rahatsızlık hissi gibi gerekçelerle hidrosel (su fıtığı) ameliyatı uygulanabilir.
Hidroselli çocukların ebeveynleri sıklıkla bu ameliyatın nasıl gerçekleştiğini merak eder. Kasık bölgesinden 2-4 cm’lik bir kesi atılarak sıvının biriktiği bölge boşaltılmaya çalışılır. Sıvı birikimine neden olan zarlar kesilir ve mevcut bir fıtık söz konusu ise onarılır.
Yeniden veya başka bir bölgeden çıkan sıvıların skrotumda birikmesinin önlenmesi amacıyla 1-2 günlük süreler ile dren (ameliyat bölgesindeki kan ve sıvının dışarı alınmasını sağlayan silikon tüp) konulabilir. Ameliyatı uygulayacak hekimler, ebeveynleri hidrosel (su fıtığı) ameliyatı sonrası, ameliyat işlemi ve riskleri hakkında kapsamlı bir şekilde bilgilendirmelidir.
Yetişkin kadınlarda hidrosel (su fıtığı) nadir görülen bir durumdur. Kadınlarda inguinal kanal içerisinde peritoneal yapılar bulunur bu yapılar erkeklerdeki processus vajinalisin (embriyonik gelişim sırasında testislerin karın boşluğundan skrotuma indirilmesini sağlayan kanal) karşılığıdır ve nuck kanalı adını alır.
Kadın hidroselleri çoğunlukla kendilerini kasık bölgesinde ele gelen ağrısız kitleler şeklinde gösterirler. Hidrosel tanısı aşamasında, ultrasonografi ve manyetik rezonans gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulabilir.
Nuck kanal hidroselleri tedavisi, hidrosel (su fıtığı) ameliyatı ile gerçekleşir. Açık ve laparoskopik (ciltte büyük kesikler açılmadan yapılan ameliyatlar) cerrahi yöntemleri mevcuttur. Hidroselin bulunduğu bölgeye (genellikle karın alt kısmı) küçük bir kesi atılarak, hidrosol içerisindeki sıvı boşaltılır. Sıvı birikimine neden olan bölgeler ile bağlantı kesilir, bu birikimin yeniden oluşmasının engellenmesi amacıyla yapılan bir işlemdir. Boşaltma işlemi bir şırınga veya iğne ile kolaylıkla yapılabilir.
Büyük çocuklarda, genç ve yetişkinlerde skrotum yaralanması veya inflamatuar enfeksiyonlar sonucunda hidrosel oluşabilir. Bu hidroseller çoğunlukla tedavi gerektirmeden kendi kendine iyileşir. Gençlerde ya da yetişkinlerde, hidrosel nedeniyle gelişen şişlik ağrılı, utanç verici veya diğer genital dokuların fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilecek boyutlara ulaştığında ameliyat gerekli olabilir.
Hidroselektomi işlemi sırasında cerrah hidroseli çıkardıktan sonra, bağlantı bölgelerini ve açıklıkları da kapatılabilir. Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı gerçekleşmezse nadiren de olsa kasık fıtığı gelişebilir. Bu gibi bazı durumlarda tehlikeli ve acı verici olabilir.
Hidroseli çıkarmak için testis torbasına, alt karın veya alt mide bölgesine kesi atılır. Kimi zaman kasık fıtığını tedavi etme amacıyla yapılan ameliyatlar sırasında da hidrosel bulunabilir. Bu durumda hekimi herhangi bir rahatsızlığa neden olmasa dahi hidroseli çıkarabilir.
Ameliyatın ardından sıvıyı boşaltma amacıyla bir tüpe ve bir bandaja birkaç günlük süre boyunca ihtiyaç duyulabilir. Hidrosel geri oluşabilir, bu nedenle düzenli bir takip muayenesine gereksinim duyulabilir.
40 yaş ve üstü erkeklerde görülen hidrosellerin nedeni çoğunlukla bilinmemektedir. Testislerden birinde bir sorun olduğunda, testis ağrısı, enfeksiyonu, iltihaplanması, yaralanması veya tümörleri sıvı birikimine neden olabilir ve bu da hidrosel oluşumuna sebep olur.
Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı, genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilir. Ancak ameliyattan önce hastanın genel sağlık durumu bir uzman tarafından tetkik edilir. Ameliyatın risk durumu ve gerekliliği değerlendirilir. Hekimlerin uygun görmesi durumunda ameliyat yetişkin, genç ve çocuklarda izlenen prosedür ile paralellik göstererek gerçekleştirilir. Cerrah hidrosel kesesinin bir kısmını çıkarak sıvının boşaltılmasını sağlayabilir.
Hidrosel ameliyatı çoğunlukla güvenli kabul edilen bir işlemdir. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi belli oranlarda yan etki ve komplikasyon gelişebilir. Ameliyat anestezi altında gerçekleşir, dolayısıyla anestezinin neden olabileceği bazı riskler de söz konusudur. “Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı riskli mi?” sorusuna şu şekilde yanıt verilebilir:
Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı sonrası bireyler 5-7 gün kadar küvet banyolarından kaçınmalıdır. Bez çağındaki bebelerin yaraları, doku yapıştırıcısı ve pansuman ile kapatılmalıdır. Aktivite kısıtlamasına gerek duyulmasa dahi kişinin bir süre boyunca istirahat etmesi tavsiye edilir.
Ağrılar için hekim önerisiyle minimum düzeylerde analjezik ilaçlar kullanılabilir. Ancak dinlenmek ve yorucu aktivitelerden kaçınmak rahatsızlığı en aza indirme konusunda fayda sağlar. Kısa süreli duşlara 24-48 saat içinde yeniden başlanabilir. Ameliyattan sonraki günlerde bölgenin temiz ve kuru tutulması iyileşme sürecini hızlandıracaktır.
Ameliyat sonrası, kısa aralıklarla takip ziyaretleri tavsiye edilir. Küçük bebekler, tekrar eden hidroselli hastalar veya şüphelenilmeyen bulguları bulunan hastaların tam iyileşme sağlayabilmesi için uzun süreli takip değerlendirmeleri gerekli olabilir. Ameliyat sırasında dren kullanıldıysa, operasyondan 1-2 gün sonra dren çıkarılabilir.
Ayrıca belli bir süre boyunca cinsel aktiviteden kaçınılması gerekli olabilir. Ameliyatın ardından anormal bir komplikasyon, ağır kanama, şiddetli ağrı ve yüksek ateş durumunda mutlaka hekim muayenesine başvurmanız tavsiye edilir.
Bireyler çoğunlukla birkaç gün içerisinde normal aktivitelerine dönebilir. Ancak iyileşmenin tamamen gerçekleşmesi için birkaç haftalık bir süreye ihtiyaç duyulabilir. Bu süre kişinin yaşına, bünyesine, hidrosel (su fıtığı) ameliyatı sonrası bakım şartlarına ve gelişebilecek komplikasyonlara göre farklılık gösterebilir.
Ebeveynler ve hastalar tarafından hidrosel ve hidrosel ameliyatı ile ilgili merak edilen pek çok çok soru vardır.
Hidroselli bireylerde testislerin bir ya da ikisinde şişlik gözlenebilir. Ağrı olmasa bile çoğunlukla şişliğe neden olan enfeksiyon, tümör ve fıtık gibi başka sağlık sorunlarının var olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Şişlik zaman içerisinde büyüyebilir, şiddetli ağrı, yürüme zorluğu ve kozmetik olarak istenmeyen görünüme neden olabilir.
Hidrosel ameliyatı olacak kişilerin veya hasta yakınlarının sıklıkla merak ettiği diğer bir soruda “Hidrosel (su fıtığı) ameliyatı kaç saat sürer?” sorusudur. Bu sorunun cevabı kişiden kişiye ve ameliyatı uygulayan hekime göre değişiklik gösterir. Prosedürün tamamlanması genellikle 1 saatten az sürdüğü söylenebilir. [13]
Çoğu zaman ciddi bir sağlık sorununa neden olmayan hidrosel, bazen testislerde daha ciddi bir sorunun ve olası komplikasyonun var olduğuna işaret edebilir. Bu komplikasyonlar enfeksiyon, travma, tümör veya kasık fıtığı şeklindedir.
Hidroseli önlemenin en etkili yolu testis ve skrotumu yaralanma ve travmalara karşı korumaktır. Ayrıca hidrosel öyküsü bulunan hastaların düzenli sağlık muayeneleri yapması da iyi bir korunma yöntemidir.
Çoğunlukla günlük faaliyetleri kısıtlamayan ve yaşamı olumsuz etkilemeyen bir sağlık sorunudur. Ancak her koşulda mutlaka uzman bir hekim ile görüşme sağlanmalıdır, ayrıca hekim tarafından uygun görülen tedavi şeması eksiksiz bir şekilde yerine getirilmelidir.
Hidrosel bağlantılı ve bağlantısız olmak üzere iki türdür. Bağlantılı hidroselin üst bölgesi açıktır, dolayısıyla sıvı yer değiştirebilir, göbeğe girip çıkabilir. Bağlantısız hidroselde ise üst kısmının kapalı olması nedeniyle sıvı skrotumda sıkışıp kalır.
Hidrosel ameliyatı çoğunlukla başarı ile sonuçlanan komplikasyon olasılığı az bir operasyondur. Bu ameliyatın doğurganlık üzerinde olumsuz bir etkisi söz konusu değildir. Ancak hidrosel tedavi edilmediğinde ya da cerrahi işlem nedeniyle bir enfeksiyon geliştiğinde kişinin üreme fonksiyonunu olumsuz etkileyebilir.
Hidrosel (su fıtığı) çoğunlukla bebeklerde gelişen ve kendiliğinden geçen zararsız kabul edilebilen bir sağlık sorunudur. Ancak her ihtimale karşılık şişliklerin bir sağlık uzmanına gösterilmesi ve hidrosele neden olan herhangi bir komplikasyon varsa bu durumun belirlenip giderilmesi gerekir.
Bu nedenle kendinizde ya da bebeğinizde hidrosel belirtilerine rastladıysanız uzman bir hekim ile görüşme sağlayarak hidrosel (su fıtığı) ameliyatı ve diğer tedavi prosedürleri hakkında kapsamlı bilgi edinebilirsiniz.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.