tedavisi için kişiselleştirilmiş bir rektum kanserinde CA radyoterapi planlaması yapılmalıdır. Tedavi planı yapılmadan önce hastanın rektum kanserinin oluştuğu bölge tespit edilerek kanserli dokunun boyutu, etkisi, şiddeti gibi faktörlerin tespit edilmesi gerekir.
Manyetik rezonans (MR), endoskopik ultrason, ve kan testleri gibi çeşitli testler kullanarak kanserli hücrelerin yayılma alanı, boyutu, türü belirlenir.
Rektum kanseri hastaları için en etkili ve en iyi tedavi yöntemi planlanmaya çalışılır. Ayrıca yapılan test ve tahliller kanserli tümörlerin evresini de belirlemeye yardımcı olur. Rektum kanserinin evresi tespit edildikten sonra uygulanacak tedavi yöntemleri değerlendirilir. Hastaya yapılacak tedavi seçeneği cerrahi müdahale, kemoterapi, radyoterapi ya da farklı tedavilerin bütünleştirmiş hali de olabilir.
Kanserli rektum tümörlerinin evresine, boyutuna ya da konumuna bağlı olarak kanser tedavisi planlanır. Ayrıca, diğer organ ve dokulara yayılım gösterme derecesine göre de farklı tedaviler uygulanabilir.
Radyasyon tedavisi, rektum kanserinde CA radyoterapi planlaması tek başına veya kemoterapiyle birlikte planlanabilir. Çoğunlukla, rektum kanserinde uygulanan radyoterapi tedavisi tümörün boyutunu küçültmek ve kolostomiye olan ihtiyacı daha da azaltmak için ameliyattan önce önerilir. Gelişmiş görüntüleme teknikleri kullanılarak ameliyattan önce tümörün boyutu ve derinliği değerlendirilir. Bu sayede rektum kanseri tedavisi gören hastalardan hangileri için ameliyat öncesi rektum kanserinde CA radyoterapi planlaması yapılacağı belirlenir.
Rektum kanseri kemoterapi uygulaması, bazı durumlarda radyasyon tedavisinden önce verilebilir. Kemoterapiden sonra ve ilave kemoterapi uygulamaları gerekebilir. Rektum kanserini tedavi etmek için tek başına ya da farklı ilaçlarla birlikte ilaçları hastalara verilebilir.
Rektum kanseri için radyasyon tedavileri, günlük tedavinin beş ila altı haftası boyunca küçük dozlarda verilebilir. Ayrıca yoğunlaştırılmış beş günlük bir süre boyunca da daha yüksek dozlarda verilebilir. Hastalar, ideal radyasyon tedavisini belirlemek için rektum kanseri tedavisi uygulayan sağlık ekibi ile ortak karar verebilirler.
Rektum kanserinde CA radyoterapi planlaması yapılırken, daha uzun bir tedavi süresi gerekebilir. Kanserli tümörün küçülmesi için daha fazla zaman gerekebilir. Sfinkter kasını ve doğal bağırsak fonksiyonunu korumak için mümkün olduğunca rektum çevresinden az doku çıkarmak gerekir. Bu nedenle anal sfinktere yakın tümörler için radyoterapi önemli bir tedavi uygulamasıdır.
Bazı durumlarda, rektumda çok yüksekte ve kolona daha yakın olan tümörler için ince bağırsak radyasyon alanında olabilir. İnce bağırsak radyasyona karşı çok hassastır. Bu nedenle, rektum kanserinde CA radyoterapi planlaması yoğun beş günlük bir tedavi süreci olarak hastalar ve radyasyon onkolojisi ekibi için ilk tercih olmayabilir.
Rektum kanserinde uygulanan tedavi işlemlerinden biri de radyasyon yöntemi ile yapılan radyoterapi uygulamalarıdır. Radyoterapi uygulamaları kendi içinde farklı yöntemlerle yapılabilir. Rektum kanserini tedavi aşamasında uygulanan radyoterapi çeşitleri şöyle sıralanabilir;
Harici yöntemle uygulanan ışın radyasyon tedavisi: Uygulanan bu tedavi yöntemi ile vücut dışından rektum kanserinin bulunduğu bölgeye radyoterapi işlemi yapılır. Böylece, hastada bulunan kanserli tümöre yüksek enerji içeren X ışın demeti gönderilir. Radyoterapi uygulaması ile radyasyon yalnızca tümörün kendisine odaklanır. Böylece çevredeki sağlıklı dokulara radyasyon vermekten kaçınmasına yardımcı olur. Harici ışın radyasyon yöntemi iki farklı şekilde yapılır.
Yoğunluk ayarlı radyoterapi: Tümörün şekline uyacak şekilde hedeflenen radyasyon dozlarının verilmesidir.
Görüntü rehberliğinde radyoterapi: Uygulanan tedaviye rehberlik etmek için radyasyon verilmeden önce ya da verilirken alınan görüntülerin kullanılmasıdır.
Brakiterapi: Rektum kanserini tedavi etmek için harici ışın tedavisine göre daha az sıklıkla kullanılan hedefli bir tedavi yöntemidir. Brakiterapi ile kanserli rektum hücrelerinin içine ya da yakın bölgesine yüksek dozajlı olarak uygulanır.
Ameliyat sırasında radyasyon tedavisi: Rektum bölgesinde bulunan kanserli tümörlerin çıkarılmasından sonra uygulana tedavi yöntemidir. Kanserli olan rektum hücreleri çıkarıldıktan sonra tümörün çıkarıldığı rektum bölgesine radyasyon verilir. Tedavi, tümöre yerleştirilen tellerden beslenen radyoaktif bir kaynaktan gelir. Ameliyat sırasında radyasyon tedavi uygulaması, pelvisteki kaslara veya kemiklere sızmış bir rektal tümör için kullanılabilir. Ayrıca, daha önce radyasyon veya ameliyatla tedavi edilen bir tümörden sonra rektal kanser geri döndüğünde de kullanılabilir.
Rektum kanseri tedavi edildikten sonra tekrarlarsa, tekrar tedavi etmek hem karmaşık hem de zor olabilir. Kanser ilk tedavi edildiği yere geri dönebilir. Ayrıca karaciğer veya akciğerler gibi uzak organlarda metastatik kanser olarak geri dönebilir.
Lokalize tekrarlayan rektal kanser cerrahi yöntemler ile tedavi edilir. Ancak, ilk operasyondan daha karmaşık olabilir. İntraoperatif radyasyon tedavisi (ameliyat sırasında verilir) gerektirebilir. Rektum kanseri kemoterapi ve radyasyon tedavisi, ilk tedavi sırasında ne kullanıldığına bağlı olarak ameliyattan sonra da verilebilir.
Uzak tekrarlayan rektal kanser mümkünse cerrahi müdahale, cerrahi öncesi ve sonrası kemoterapi ile tedavi edilir. ameliyat edilmezse kemoterapi ya da hedefli tedavi de dahil olmak üzere ilaç tedavisi kullanılabilir.
Kanser ameliyatla tamamen çıkarılmazsa bunun yerine kemoterapi, hedefli tedavi ya da immünoterapi içeren ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar, tümörleri ameliyat edilebilir hale getirecek kadar küçültebiliyor ise ameliyat bir olasılık haline gelebilir.
Rektum kanseri ameliyatı mümkün olmadığında; rektal tümörün cerrahi veya lazerle çıkarılması, kriyoterapi, tümörü etmek için elektif kolostomi, rektal stent, kemoterapi, radyoterapi gibi tedavi uygulamaları yapılabilir.
Yapılan araştırmalarda rektum kanseri teşhisi konulan hastaların, %68'inin teşhislerinden beş yıl sonra hayatta olduğunu göstermektedir. Kanser sağ kalım oranları, kanser evresi yerine, tümör konumuna göre gruplandırır. Tümör konumuna göre beş yıllık sağ kalım oranları şu şekildedir:
Lokal olarak meydana gelen rektum kanserlerinde kanserli dokular rektumun dışına yayılmamışsa beş yıllık sağ kalım oranı %91’dir.
Bölgesel olan rektum kanserlerinde kanser rektumun dışına, yakındaki lenf düğümlerine veya karın iç yüzeyine yayılmışsa beş yıllık sağ kalım oranı %74’tür.
Uzak olarak meydana gelen rektum kanserlerinde rektumdaki kanser karaciğere, akciğere veya uzak lenf düğümlerine yayılmışsa beş yıllık sağ kalım oranı %17’dir.
Rektum kanseri tedavisi gören hastalarda bazı yan etkiler meydana gelebilir. 38 santigrat derece veya daha yüksek ateş, şiddetli baş ağrıları, ürperti, idrarda kan olması, göğüs ağrısı, , bilinç bulanıklığı, konfüzyon gibi belirtiler rektum kanseri tedavisi gören hastalarda ortaya çıkabilir. Bu tür belirtilerin fark edilmesi halinde zaman kaybetmeden doktorunuza danışarak bilgi almanız sağlığınız için önemlidir.
Rektum kanserin belirtileri fark edildiğinde teşhis etmeye yardımcı olmak için farklı kan testleri istenebilir. Tam kan sayımı ile anemi belirtileri açısından kırmızı kan hücresi seviyesi kontrol edebilir. Kapsamlı metabolik panel testi ile böbreklerin, karaciğerin çalışma düzeyi ölçülür. Karaciğer enzim testi yapılarak rektum kanserinin karaciğere yayılıp yayılmadığı görülebilir. Tümör belirteci testleri ile karsinoembriyonik antijenlerin ( CEA ) belirtileri tespit edilebilir.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.