Evlat Edinilen Çocukların Ergenlik Dönemi Sorunları: Bir Ergen Psikoloğu Gözüyle Zorluklar ve Çözüm Yolları
Bir çocuğun hayatını dönüştürmek üzere güzel niyetlerle eşlerin hem toplum hem de aile için atılan adımların en anlamlılarından biri: evlat edinmek. Evlat edinme; sadece bir aile kurma çabası değil; aynı zamanda bir çocuğun yaşamında sevgi; güven ve aidiyet gibi temel değerleri yeniden inşa etme gibi manevi açıdan yüksek değer içeren bir süreçtir.
Eğer bu manidar yolculuğa çıkmaya karar verdiyseniz ya da evlat edindiğiniz çocuğunuzun ergenlik dönemindeki karmaşık problemleri ile baş ediyorsanız; bilmelisiniz ki bu yoldan geçen çokça aile hava boşluğundaki uçaktaki yolcular gibi oluyor. Ergenlik; evlat edinilen çocuklar için kimi zaman daha karmaşık hale gelebilen de oldukça çalkantılı bir dönemdir. Ancak doğru yaklaşımla bu süreç hem çocuk hem de aile için daha kolay atlatılabilir bir hale gelebilir.
Ergenlikte Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Görünümleri
Her çocuğun ergenlik döneminde olduğu gibi; evlat edinilen çocukların ergenlik döneminde de yaşadıkları sorunları anlamak için ekstra bilgi ihtiyacı ve dikkate sahip olmak gerekmektedir. Bu dönemin özelliği duygusal; sosyal; fiziksel ve zihinsel açıdan yaşanan değişim ve dönüşümün baskısı nedeniyle gencin üzerinde yoğun bir baskı ve gerilim taşımasıdır. Çocuksu hisler; büyüme arzusu kimlik arayışı ve duygusal karmaşa bir arada ilerler. Buna bir de evlat edinme ile alakalı başka sorunlar da eklenir.
1. Kimlik ve Köken Sorgulamaları
Ergenlik dönemindeki gençler temelde "Ben kimim?" sorusunu yanıtlamaya çalışırlar. Evlat edinilen çocuklar için bu sorgulama daha da derin şekilde olabilir: Biyolojik Aile Merakı: Çocuğunuz; biyolojik ailesi hakkında sorular sormaya başlayabilir. Sezgisel olarak bunu hissedebilir. Aidiyet ve Yabancılaşma: "Bu aileye ait miyim?" sorusu çocuğun zihninde yer edebilir. Fiziksel olarak farklılıklar; ses tonu; başka ailelerin çocuklarıyla ilişkilerine dair detaylı gözemler; sizlerin anne baba olarak tuhaf bazı halleriniz bile net gözlemlenemese de aidiyet ile ilgili takıntılar ve gerçeği sorgulama eğilimi oluşturur.
2. Bağlanma ve Duygusal Dalgalanmalar
Evlat edinme sürecinde araştırma ve gözlemler temelde; çocuğun özellikle duygusal bağlanma konusunda daha hassas ve kırılgan olabileceğini belirtiyor; ancak burada genelgeçer bir önyargı yerine böyle olmayan kişi ve durumları da hiç atlamamak önemli. Ergenlik döneminde geçmişinde evlat edinilme süreci olan gençler terk edilme korkusu yoğun olabileceği için ilişki ve bağlandıkları kişilere karşı güvensizlik yaşayabilirler. Karmaşık duygular yaşayabilirler. Sevgi ve öfke arasındaki dalgalanmalar; çocuğun kendisi; hayata ve anne babasına karşı yaşayacağı yoğun çatışmalara neden olabilir.
3. Ebeveyn-Çocuk Çatışmaları
Evlat edinilen çocuklar bazen ebeveynleriyle sürekli bir kendini ispatlama ve güç savaşı içerisinde olabilir. Bu nedenle; ebeveynler sınır koyarken zorlanabilirler. Kuralları sorgulama; inatlaşma; çekişme; didişme olabilir. Ebeveynlerinden gelen talepleri ve kurallara karşı gelmek veya birey olarak dikkate alınmak istedikleri için karşı çıkarlar. Pazarlık yapmaya açık değilseniz de vayy halinize o zaman size nefret beslerler. Ayrıca eleştirilere karşı aşırı hassastırlar. Çocuğunuz; sizden gelen eleştirileri düşman ülke füzesi gibi görebilir ve yaylım ateşi açabilir. Eleştirileri doğru bile olsa reddedebilir ya da aşırı uçta orantısız tepkiler verebilir.
4. Sosyal ve Okul Ortamındaki Baskı
Evlat edinilen çocuğun okul ve sosyal hayatında yaşadığı baskılar da; ayrıca sorun yaşamasına neden olabilir. Örneğin; yaşıtları yani akranları arasında zorbalığa uğramış olabilir Evlat edinilmiş olma durumu eğer çevresinde yayılmışsa farklı duygular içinde olabilir. Duygusal dalgalanmalar ise maalesef derslerine yani akademik başarısına odaklanma güçlüğü yaşayabileceği için olumsuz etki eder.
Evlat Edinilen Çocukların Ergenlik Dönemleri Problemleriyle Başa Çıkabilmek İçin
1. Açıklık ve Doğruluk: Çocuğunuzun sorularına olabildiğince yeterince dürüst; doğru; yaşına uygun ve samimi yanıtlar verin. Kendi duygu ve düşüncelerini anlayabilmeleri için olumsuz duygularını anlatabilmeleri ve duygularını rahatça ifade edebilmelerine izin verin. Maalesef bazı ebeveynler çocuklar kötü hissetmesin diye olumsuz duyguları bastırıp geçiştirmek için alelacele duygu ifadesini kesiyorlar. Bırakın çıksın ve ifade edilebilsin. Evet sizi ve onu üzebilir ama bırakın çıksın. Sakin olun korkmayın. 2. Aranızdaki Bağı Güçlendirin: Mümkün olduğu kadar onunla kısa da olsa (ergen çocuklar ebeveynlerle uzun zaman geçirmek istemeyebilir bu arada) zaman ortak ilgi alanı veya sizin de ilgi duyabileceğiniz konularda vakit geçirip havadan sudan da olsa mini konuşmalar yapın. Bu çocuğunuza güven duygusunu yeniden kazandırmak için ilişkiyi ılık tutma faaliyetidir. 3. Profesyonel Psikoterapi Desteğine Başvurun: Gerektiğinde işin içinden çıkamadığınızda uzman aile terapisi; ergen ya da bireysel psikoterapi alarak bu süreçte hem çocuğunuz için hem de sizler için dönem ve evlatlık konusunun getirmiş olduğu olumsuz duygusal yükleri ve sizlerin kaygılarınızı hafifletmenizde hem de ilişki bağlarınızı güçlendirme konusunda oldukça faydalı olacaktır. 4. Okul ile İşbirliği: Okuldaki; öğretmen; idareci ve varsa psikolojik danışmanlarla iletişimi sürdürerek çocuğunuzun sosyal ortamı ve okuldaki akademik hayatını düzenlemek için tedbirler alıp onu ev dışındaki durumunu da destekleyin.
Özetle; evlat edinilen çocukların ergenlik dönemi; karmaşık ama bir o kadar da eğer hakkıyla ilgi ve takip yapılabilirse daha az uyum sorunu yaşayıp hayat donanımını arttıracakları bir dönemdir. Peki; çocuğunuzun kimlik yolculuğunda uzun hayat maratonunda onun yanında uzun yol koşucusu olarak hazır mısınız? Onun hayatınıza alarak başladığınız maratonu hakkıyla tamamlamaya hazır mısınız?