1- Aile dizimi nedir?
Aile dizimi bir grup çalışmasıdır. Bir kişinin problemi kısaca konuşulur ve bu problemde etkisi olan temel kişi; duygu ve ya nesnelerin temsilcileri seçilir. Bu temsilcilere pek yönerge verilmez; temsilciler hissettikleri duygu ve bedensel duyumlara göre kendilerini konumlandırırlar ve davranırlar; tıpkı bir tiyatro oyunu gibi. Çok az sözle; çoğu zaman sözsüz yapılan bir çalışmadır. Katılımcıların sessiz olması; hem kişileri içe döndürür hem de çalışmaların kalitesini artırır.
2- Aile dizimi en az kaç kişilik olur?
5-6 kişilik küçük gruplarla yapılabilir.
3- Aile dizimi geçmişimi bilebilir mi?
Dizide olduğu gibi atalarınızın başına gelenleri aynen tarif etmek biraz ütopik bir şey. İnsanlar aile dizimine mistik bir anlam yüklüyorlar; öyle bir şey yok. Olan şu; geçmişte benim atalarımdan biri boğularak ölmüş/öldürülmüş. Dizimde temsilciler ya da ben nefes darlığı; göğüs sıkışması gibi şeyler deneyimliyoruz. Dizide olduğu gibi; şu boğuldu mu? Diye sormak gerçekçi değil; falcılık olur. Ama şöyle yorumlar yapılabilir; Kimin başına; nefes almasını engelleyecek neler gelmiş olabilir? Boğulma; kordon dolanması; havasız kalma gibi şeyler senin ya da ailende birilerinin başına gelmiş olabilir mi? Gelmişse; nasıl gelmiştir?
4-Travma nasıl nesilden nesile aktarılır?
Ailede bazı travmalar olur; örneğin biri ölür. Atıyorum intihar ederek öldü. Toplumca utanç verici bir şey. O zaman bu ölümü yok sayar; yasını tutmaz. Konuşulmaz. Ölü gömülür sonra sanki kimse ölmemiş gibi yapar herkes. Travma acısıyla temas edilmiyorsa; konuşulmuyorsa sonraki nesillere aktarılıyor. Bir bakışla; mimikle; ses tonuyla ve hatta genlerle.
Nasıl fiziksel özelliklerimiz dna larımıza kaydoluyor ve sonraki nesillere aktarılıyorsa; duygularımızın da dna larımıza kaydolduğunu ve nesillere aktarıldığını gösteren epigenetik çalışmalar var.
Hitler toplama kampından sağ kalanlarla yapılan çalışmalarda; sağ kalanların kampta yaşadıkları travmatik olayları; torunları bunları görmemelerine rağmen kabuslar ve hezeyanlar olarak gördüğü; deneyimlediği bulunmuştur.
Benzer şekilde dedelerinin yaşadıkları psikolojik sorunlara benzer semptomlar gösterdikleri bulunmuştur.
Halk arasında bu bilgi şöyle ifade ediliyor: dedesi koruk yemiş; torununun dişi kamaşmış
7- Sadece kötü olaylar mı aktarılıyor?
Hayır. Üst nesillerde olan olumlu özellikler de bizlere aktarılır. Örneğin; önceki nesillerde birilerinin sosyal yönü iyiyse; insanları etkileyebiliyorduysa; bu özellik de çocuklara; torunlara geçer. Ya da enstrüman çalardı üst nesillerden biri. O halde bu kişinin müziğe yatkınlığı digerlerinden fazla olabilir. Genlerde var çünkü.
8- Aile diziminde seçimi nasıl yapıyoruz?
Beynimizde anne nöronlar dediğimiz nöronlar var. Bu nöronlar; duygu okumaya ve kopyalamaya yarıyor. Yani; karşı tarafın hissettiği ama ifade etmediği-edemediği duyguları anlıyor; kopyalıyor. Bir kişi; utanç hissediyor ve bunu bastırıyorsa ya da farkında bile değilse; ayna nöronlarım bunu üç saniyede algılıyor. Utançla ilgili bir temsilci seçeceksem direk beynim bunu en çok hisseden kişiyi seçiyor.
9- Aile dizimine katılınca hayatım kurtulur mu?
Hem evet hem hayır. Aile dizimi tek çalışmada insanı sorunlarından kurtarmaz. Aksine; kişi beş sorunu var gibi düşünerek gelir; çalışmada 15 sorunu olduğunu fark eder. Bu yüzleşme kolay bir şey değildir. İlk başlarda kişi daha çok kötü hisseder. Dizim hemen etki etmez. Kişi; bir çalışmanın üç ile 6 ay kadar sonra etkisini görmeye başlar. Çalışmalarda keşfettiklerini; bireysel terapide de işlemlemesi ve üzerine ek çalışamalar yapması kişiyi iyileştirir.
10- Tek açılım yeter mi?
Yetmez. Kişinin ruh sağlığına ciddi mesai harcaması gerekir. Her gün kişisel gelişimi için bir şeyler yapması; kitap okuması belki dizimlerde veya bireysel terapide keşfettikleri üzerine ek çalışmalar yapması gerekir. Tek seansta ya da tek aile dizimi açılımında iyileşmek ütopik bir şeydir. Gerçek değildir.