Destek Sitesi platformunda Uzman olmak ister misiniz?

Uzman olmak için Şimdi başvurun.

Önemli Psikiyatrik Hastalıklardan Özetler

Oluşturulma tarihi: 18.02.2025 22:06    Güncellendi: 18.02.2025 22:06
Son yıllarda yaşam koşullarının güçleşmesi psikiyatrik hastalıkların belirgin artışı ile sonuçlanmıştır. Bu hastalıkların tanınması; zaman kaybedilmeden tedaviye başlanması hastalıkların ilerlemesinin ve nükslerin önünü kesecektir. Bu yazıda; tedavisi olan önemli psikiyatrik hastalıkların bazıları kısaca tanıtılmıştır.

PANİK HASTALIĞI (Panik Atak): Aniden ortaya çıkan ve kişiyi çaresiz bırakan “korku nöbetleri” ile seyreder. Çarpıntı; göğüste sıkışma hissi; ölüm ya da kontrolünü kaybedeceği korkuları; boğulma hissi gibi belirtiler görülür. Hastalar sık sık acil servise gider. Panik atağı geçirme kaygısı nedeniyle; kişinin yaşamı önemli ölçüde kısıtlanır. Etkili bir tedaviyle düzelen bir hastalıktır.

TAKINTI HASTALIĞI (Obsesif-Kompulsif Bozukluk): Kişinin mantıksız olduğunu bilmesine karşın; zihninden atamadığı duygu ya da düşünceler “obsesyon” yani “takıntı” olarak adlandırılır. En sık bulaşma; şüphe; sayma; simetri; dini ya da cinsel içerikli takıntılar görülür. Takıntının yarattığı sıkıntıyı gidermek amacıyla gerçekleştirilen davranışlar “kompulsiyon” olarak adlandırılır: Temizleme; kontrol etme; düzenleme gibi. Örneğin; bulaşma takıntısı temizlik yapılarak etkisizleştirilmeye çalışılır.

SOSYAL FOBİ: Sosyal ortamlarda ya da performans gösterilmesi gereken durumlarda mahçup duruma düşme; rezil olma korkusudur. Bu korku nedeniyle sosyal ortamlardan uzak durulur. Bu ortamlara girince kişide yoğun sıkıntı hissi; terleme; çarpıntı gibi belirtiler ortaya çıkar. Korkulan durumlardan kaçınılması nedeniyle; sosyal fobi kişinin mesleki yükselişini de engeller.

DEPRESYON (Ruhsal Çökkünlük): Depresyona giren kişiler kendilerini gün boyu mutsuz; isteksiz; karamsar hisseder. Hayattan zevk almazlar. Dikkat sorunu ve unutkanlık ortaya çıkar. Öz güvende azalma; değersizlik ve suçluluk duyguları; geçmiş ve gelecekle ilgili olumsuz düşünceler; uyku ve cinsellik sorunları karşılaşılan başka belirtilerdir. Depresyon kadınlarda daha sık görülür.

KAYGI HASTALIĞI (Yaygın Anksiyete Bozukluğu): Kaygı ve huzursuzluk gün boyu devam eder. Her an kötü bir haber alınacak gibi hissedilir. Sevilen kişilerin kaybedileceğine dair korkular yaşanır.

BİPOLAR BOZUKLUK (İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu): Aşırı coşku; çok konuşma ile seyreden “mani” dönemleri ve karamsarlık; yaşamdan zevk alamama ile seyreden “depresyon” dönemleri görülür. Hastalık genellikle kalıtımsal olarak geçer.

ŞİZOFRENİ: Genetik yönü güçlü bir hastalıktır. Bu hastalıkta gerçek dünyadan kopma ve içe kapanma görülür. Televizyondan kendisi ile ilgili yayınlar yapıldığı (sanrı) sanılır. Komut veren sesler (varsanı) duyulur. Şizofreni erkeklerde ortalama 20; kadınlarda 30 yaşlarında başlar. Bu hastaların çoğu düzenli tedavi gördükleri takdirde tam ya da tama yakın düzelirler. Ancak; yaşam boyu ilaç tedavisine devam etmek zorundadırlar.

BULİMİA NERVOZA: Kısa bir zaman dilimi içinde; aşırı yeme ve sonrasında pişmanlık hissederek yediklerini çıkarma nöbetleriyle seyreder.

ANOREKSİYA NERVOZA: Kişi kilolu olmamasına karşın kendisini kilolu hisseder ve sürekli kilo vermeye çabalar. Beden algısının bozulduğu bir hastalıktır.

VAJİNİSMUS: Vajinayı çevreleyen kasların istem dışı kasılmasına bağlı olarak cinsel birleşmenin olmaması ya da ağrılı olarak gerçekleşmesidir. Sorun çözülmezse evliliğin devamını tehdit eder. Etkili bir tedaviyle düzelen bir sorundur.

ERKEN BOŞALMA: Cinsel ilişki sırasında erkeğin istediğinden daha çabuk boşalması; boşalma zamanını kontrol edememesidir. Özellikle genç erkekler bu sorunu sık yaşar.

ALKOL BAĞIMLILIĞI: Açık bir şekilde alkol nedeniyle ciddi zararlar görülmesine karşın; kişinin bir türlü alkol kullanımını sınırlayamamasıdır. Zamanla alınan alkol sıklığı ve miktarı artar.

İNTERNET BAĞIMLILIĞI: Kişinin okul; iş ya da aile yaşamını bozacak kadar uzun süre internette zaman geçirmesi ve zarar gördüğünün farkında olmasına karşın bu davranışından vazgeçememesidir. Öğrencinin başarısını önemli ölçüde düşürür.

Dr İbrahim Ateş
Psikiyatri Uzmanı