Polikistik Over; Çok sayıda kist içeren yumurtalık dokusu anlamına gelmektedir.
Polikistik Over Sendromu (PCOS) ise Polikistik over (PCO) ile birlikte adet düzensizliği; şişmanlık; tüylenme ve kısırlık gibi belirtileri de kapsayan hormonal bir bozukluktur.
Yapılan biyokimyasal testlerde testesteron (erkeklik hormonun) yüksekliği; insülin yüksekliği; prolaktin (süt hormonu) yüksekliği ve LH (luteinizan hormon) yüksekliği gibi hormonal bozukluklar görülebilmektedir. PCOS un semptomları kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Tanının konması için tüm semptomların görülmesi zorunluluğu yoktur. Vajinal ultrasonografide tipik PCO görüntülenmesi tanı koymakta en önemli kriterdir.
PCOS un bugün bayanlar için en büyük endişe oluşturan sonucu adet düzensizliğinin neden olabileceği potansiyel kısırlıktır. Kilo vermek adet döngüsünün düzene girmesine yardımcı olur ve böylece kısırlık riskinin düşürülmesini sağlar.
Fakat bu sırada karşımıza ufak bir engel çıkmaktadır ki bu da PCOS un neden olduğu insülin direncidir.
İNSÜLİN DİRENCİ NEDİR?
İnsülin pankreastan salgılanan ve kan şekerini düşürmeye yarayan bir hormondur. Sağlıklı bireylerde yemek yenildikten sonra kanda glikoz ( kan şekeri ) seviyesi artar. Hücrelerimizin glikozu kullanabilmesi ve enerji elde edebilmesi için insülinin devreye girip bu şekeri dokulara geçirmesi ve böylece kandaki şeker seviyesinin tekrar eski haline gelmesi gerekmektedir.
İnsülin direnci olan kişilerde bu mekanizma doğru olarak çalışmaz ve bunun sonucunda karaciğer ve kas gibi hücrelerimize enerji üretmesini sağlayacak glikoz gitmez; şeker kanda kalır ve buna bağlı olarak kan şekeri seviyesi giderek artar. Bu durum uzun vadede Tip 2 Diyabet Hastalığına neden olabilmektedir.
PCOS hastasıysanız aldığınız kiloların daha çok göbek bölgesinde toplandığını görürsünüz. Abdominal obezite dediğimiz bu durum insülin direncinin oluşumunu kolaylaştırır. İnsülin direnci güçlendikçe de abdominal obezite artar. Kısacası bu bir kısır döngüdür ve bu döngüyü kırmanın en güçlü anahtarı sağlıklı beslenme ve fiziksel aktiviteyi bir yaşam tarzı haline getirmektir.
POLİKİSTİK OVER SENDROMU’NDA BESLENME
Sağlıklı bireylerde ayda 2-4 kilo verilmesi doğru olandır. PCOS ta metabolizma hızı oldukça yavaşlar; bu nedenle ayda 2 kilo hedeftir. Daha fazla kilo kaybını sağlamak için çok düşük enerjili sağlıksız diyetlere ASLA başvurmayın!
• Kan şekerinizi dengeli tutmak temel hedefiniz olmalı. Bu nedenle günde en az 4 öğün ( 3 ana öğün + 1 ara öğün ) yapın. Öğünleriniz arasında en az 2 saat; en fazla 4 saat olsun
• Rafine ve işlenmiş karbonhidratları hayatınızdan çıkarın. Beyaz undan yapılmış ekmek yerine tam buğday ekmeği; tam tahıllı ekmek ya da çavdar ekmeği kullanın. Normal makarna yada pirinç yerine kepekli makarna ve esmer pirinçleri tercih edin. Karbonhidratı biraz sınırlayın.
• Süt ve süt ürünlerinde yarım yağlı ürünleri tercih edin. Kalsiyumun yağ yakıcı etkisine dair son yıllarda yapılan çalışmalar vardır. Bu nedenle günlük yoğurt ve ayran tüketiminizi arttırın.
• Meyve; meyve suyu haline geldiğinde posasını kaybeder; bu da kan şekerinizde ani yükselmelere neden olur. Meyveyi doğal haliyle ve 1 öğünde 2 porsiyonu geçmeyecek şekilde tüketin.
• Haftada 2 kez balık;1 kez de kırmızı et tüketin. Eti fırında;yağsız tavada ya da ızgarada pişirin.
• Günde en az 2-2;5 litre su tüketin.
• Haftada en az 3 gün 45 dakikalık yürüyüşler yapın. Yürüyüşleri aç karna değil; yemekten en az 30-45 dakika sonra yapmaya özen gösterin.
Hastalığınızın sizi değil; sizin hastalığınızı yönettiğiniz günler dilerim...