Konjuge linoleik asit 18 karbon atomuna sahip; iki çift bağ içeren linoleik asidin konjuge olmuş; pozisyonel ve geometrik izomerlerinin bir karışımıdır. Başta süt ürünleri olmak üzere besinlerde doğal olarak bulunmaktadır. İnek sütü türevleri konjuge linoleik asit (CLA) açısından hayvanın beslenme şekline göre de değişiklik göstermektedir. Mera ve otlaklarda beslenenlerde yüksek; çimle beslenenlerde düşüktür. Bunun yanında CLA laboratuvar ortamında saf linoleik asitten ya da ayçiçeği; aspur ve mısırözü yağlarından basit koşullarda ısı uygulamasıyla da elde edilmektedir.
Konjuge linoleik aside ilgi kansere karşı koruyucu ve vücut yağını azaltıcı etkisinin ortaya konmasından sonra artmıştır.
İlk kez 1997 yılında Park ve arkadaşları ratlarda diyete 0.05 oranında ilave edilen CLA’nın vücut yağını %60 oranında azalttığını belirlemişler. Parizza ve aradaşları CLA ile beslenen farelerde lipaz enziminin aktivitesinde artış olduğunu belirlemişlerdir. Bu çalışma ile CLA’nın yağ sindirimini kolaylaştırıcı etki gösterdiği belirlenmiştir.
Diyabete olumlu etkileri de diyabetik farelerde CLA’nın glukoz toleransını normalize edip insülin duyarlılığını artırmasıyla belirlenmiştir. İnsan çalışmalarında CLA’nın vücut ağırlığının kontrolünde etkili olup olmadığını belirlemek amacıyla planlanmış; çift kör; plasebo; randomize bir çalışmada beden kitle indeksi (BKI) 25-35 kg/m2 olan şişman ve aşırı kilolu bireylerde 1.7; 3.4; 5.1 ve 6.8 gr CLA ve 9 gr zeytinyağı plasebo olarak 12 hafta süreyle kullanılmıştır. DEXA ile vücut kompozisyonu ölçümünde 3.4-6.8 gr CLA alanların plasebo grubuna göre vücut yağ kitlesinde anlamlı azalma olduğu saptanmıştır. Yapılan diğer bir çalışma 3 gün/hafta egzersiz programı uygulayan ve CLA desteği alan kişilerin vücut ağırlığındaki azalmada egzersiz yapmayanlara göre anlamlı farklılıklar olmuştur. Bu çalışma ile spor programlarının CLA kullanımını desteklediği görülmüştür.
Gauller ve arkadaşları çift kör; randomize; plasebo kontrollü çalışmalarında CLA’nın bireylerin biyokimyasal bulguları ile BKI; kemik mineral kompozisyonu; yağsız doku kitlesi ve vücut ağırlığına etkilerini incelemişlerdir. Çalışmaya katılan tüm bireyler bir yıl süre ile 3.4 gr CLA almışlardır. Bireylerin açlık kan seviyesi değişmemiş; yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) de farklılık bulunmamış; total kolesterol ve düşük dansiteli lipoprotein (LDL) düzeyi azalmıştır. Yağsız doku kitlesi ve kemik mineral yoğunluğunda CLA’nın etkisi gözlenmemiş; ancak vücut ağırlığı ve yağ dokusu azalmıştır. Bu çalışma ile zayıflamaya olumlu etkisinin yanında; serum kolesterol düzeylerinde de olumlu sonuçlar elde edildiği kanıtlanmıştır.
Tüm bu çalışmalar ışığında CLA takviyesi; ağırlık ve yağ kaybettirici ajan olarak obezlerde; yüksek risk grubu olan diyabetik hastalarda; anti-kanser ve anti-aterosklerozis etkilerinden dolayı risk grubunda olanlarda olumlu etkiler göstermektedir.
Bu makalede CLA nın bir zayıflama ilacı olmadığını; besinlerde de bulunan kilo kaybına ve serum kolesterol seviyelerine olumlu etki eden bir takviye olduğunu gördük. Fakat her zaman belirtmek isterim ki; ne kadar yan etkisi olmasa da takviye ürünler de gerçekten ihtiyaç duyulduğu durumlarda kullanılmalıdır. Bu nedenle kullanmadan önce bir uzmana danışmanızı; vücut analizinizin yapılmasını ve gerçekten ihtiyacınızın olup olmadığı konusunda fikir edinmenizi tavsiye ederim.