Destek Sitesi platformunda Uzman olmak ister misiniz?

Uzman olmak için Şimdi başvurun.

Ergenlikte Özgüven ve Başarı

Oluşturulma tarihi: 18.02.2025 22:06    Güncellendi: 18.02.2025 22:06
Ergenlerin kişilik gelişimlerindeki en önemli sorunsallar ergenin kendini aşağı görmesi; kendini aptal hissetmesi; çok hayal kurması ve öz-güveninin olmaması olarak sıralanabilir.
Özgüven oluşturmak; çocuğun meslek seçimini yapabilmesi; iş hayatı hakkındaki kararları doğru bir şekilde alabilmesi ve gelecekteki başarılarını etkilemesi açısından bu sıralamadaki en önemli başlığı oluşturmaktadır. Özellikle de akademik başarıyı etkileyen en önemli psikolojik yapılardan birisidir. Düşük öz-güvene sahip bireyler; yaptıkları çalışmayı kolaylıkla terk etme ve yüksek düzeyde depresyon ve anksiyete yaşama eğilimi gösterir (Bandura; 1982). Öz-güven yoksunluğunda birey; duygusal olarak diğerlerine daha fazla bağımlı olur; bağımsız davranmaktan kaçınır ve bireysel olarak karar vermeye direnç gösterir. Arkes ve Garske (1982) öğrencilerin düşük veya yüksek akademik motivasyona sahip olmalarını etkileyen belirleyici unsurun öz-güven olduğunu belirtmiştir. Başarılı öğrenciler öz-güveni yüksek olan ve akademik açıdan başarılı çıktılar elde edeceğini bekleyen öğrencilerdir.(Arkes & Garske; 1982). Yapılan araştırmaların çoğu; öz-güvenin öğrenme ve başarının önemli bir yordayıcısı olduğunu ileri sürmektedir. Öz-güveni olan kişi kendi hakkında olumlu yargılara varabilen; olayları ve kendini kontrol edebileceğini düşünen; kendi seven; yeterli bulan; kendini tanıyan; çevreyi analiz edebilen ve kendisi için doğru olanı seçebilen kişidir.


Peki ebeveynler çocukların öz-güvenleri geliştirebilmek için neler yapabilir?
  • Çocuğunuzun varlığının sizin için çok değerli olduğunu; başarıları veya başarısızlıkları durumunda da onu sevmeye devam edeceğinizi hissettirmelisiniz.
  • Öz-güveni olan çocuk; olduğu gibi kabul edilen bir ailede kendini rahat ve güvende hisseder. Kibirli davranan ve başarılarında şımaran çocuğun kendine olan öz-güveni yok veya az demektir. Ailelerin bu durumu fark etmeleri önemlidir.
  • Çocuğunuzun zayıf yanlarını görmezlikten gelmeyin; dürüst olun ama onları eleştirmeyin. Kendini doğru bakış açısı ile görebilen çocuk zayıf yanlarını kabullenirken; kuvvetli yönleri ile gurur duymayı bilecektir.
  • Her bireyin başarılı olduğu yönleri farklıdır. Çocuğunuz araştırma yapmasını ve yeni şeyler keşfetmesini destekleyin. Bu sayede çocuk kendisine has ilgi alanlarını bulurken kendisinde var olan yetenekleri ortaya çıkacak ve kendisine olan öz-güveni artacaktır.
  • Yaptığı faaliyetlerle ve ilgilendiği konulara karşı duyarlı olun. Konuşmacı olduğu gösterilere katılın Ya da ilgi alanıyla ilgili bir yazıyı kendisi ile paylaşın.
  • “Bunları bizde yaşadık”; “bunlar o kadar da önemli değil” “büyüdüğünde bunlara gülüp geçeceksin” gibi yanıtlar çocuklarda yaşadıkları durumun önemsizleştirildiği hissini yaratır bunun yerine duygularını; düşüncelerini sizinle paylaşmalarını sağlayacak empatik yanıtlar vermelisiniz. “Bu durum seni korkutmuş olmalı”;“başaramayacağını düşünmüş olmalısın” gibi o anki duygu ve düşüncelerini yansıtan cevaplar vermelisiniz. Herkesin birbirine güven duyduğu; paylaşımcı bir ailede çocukta öz-güven sahibi olacaktır.
  • Çocuğunuza davranışlarınızla rol model olun. Eğer kızdığınız zamanlarda bağırarak tepki verirseniz; çocuğumuzda sinirlendiğinde bağırmayı öğrenecektir.
  • Beklentileriniz çocuğunuzun seviyesine uygun olmalı. Hedeflerini onun ulaşabileceği şekilde oluşturun ki başarı duygusunu yaşayabilsin.
  • Kendisine sorumluluk verilen çocuklar kendilerini yararlı ve önemli olarak hisseder. Evde; okulda yapmaları gereken işleri belirleyerek ve ufak işlerde çalışmalarını sağlayarak onlara sorumluluk verebilirsiniz.
  • Sadece özel yeteneklerine değil her özelliğine değer verdiğinizi gösterin. Küçük bir başarısı da olsa övün ve bunun ne kadar önemli olduğunu belirtin.
  • Eviniz de kurallarınız olsun ama kuralların dışına çıktıklarında çok sert cezalar vermeyin. Bağışlayıcı olun ve onları sevdiğinizi ve güvende olduklarını hissettirin.
  • Çocuğunuza zaman ayırın; birlikte yapacağınız ortak hobiler bulun.
  • Cümlelerinizle öz-güvenine katkıda bulunun. “ bunu fark edememiştim; verdiğin bilgi çok işime yaradı.”; “yaptığım davranış ile bana çok yardım etmiş oldun. gibi sözlerle ona değer verdiğinizi gösterin.
KAYNAKLAR


ABÜ; Eğitim Fakültesi Dergisi; Cilt 7; Sayı 2 (2007);165-175
Milli Eğitim Bakanlığı Aile Eğitim Programı