Anne sütü; her yani doğan bebeğin normal gelişmesine yetecek besin öğeleri gereksinmesinin tümünü karşılayan; ilk 6 ay tek başına yeterli olan yeni doğan ve süt çocukları için en uygun ve doğal besindir. Uzmanlar; ilk 6 ayda bebek için gerekli olan besin değerlerinin anne sütü ile karşılanabileceğini; bebeğin kilo alımı ve gelişimi yeterli ise başka bir ek besine ihtiyacı olmadığını belirtmektedirler.
Tablo 1. İlk 18 ayda beslenme ve nöromotor (zihinsel) gelişme
Yaş (ay)
Besin Türü
Oral Gelişme
Zihinsel Gelişim
Anne Sütü
Dili uzatma-geri çekme hareketleri (anne memesine uyum)
Emme ve arama refleksleri var; baş kontrolü gelişmeye başlar
Yumuşak; ezme kıvamında besinler
Kaşıktan pasif alabilir; besini dilin ön tarafından yutağa aktarabilir
İki elle eşya yakalar; baş kontrolü var; destekle oturur
Püre kıvamında besinler (pütürlü)
Çiğneme hareketleri başlar; fincandan içebilir
Eşyayı bir elden diğerine aktarır; desteksiz oturur
Püre kıvamında çatalla ezilmiş besinler
Dilin her iki yana doğru hareketleri ile lokmayı ağzında döndürür
Baş ve işaret parmaklarını kullanabilir; baş-omuz kontrolü tamdır; besini ağzına götürebilir
Kolay çiğnenebilen tüm besinler
Çiğneme ve dil hareketleri
Yürür; kendi kendini besleyebilir
AYLARA GÖRE VERİLMESİ ÖNERİLEN EK BESİNLER
0. Ay SADECE ANNE SÜTÜ
(Bebeğin aylara göre büyümesi izlenerek)
6.Ay ANNE SÜTÜ
Devam maması ( veya inek sütü )
Yoğurt
Meyve suyu; sebze suyu
Pekmez
Yumurta sarısı (¼ oranında)
7.Ay ANNE SÜTÜ
Yumurta sarısı (tam)
Bisküvi; pirinç; pirinç unu; sütlü mama
Meyve suyu
Yoğurt
Et Tavuk eti
8. Ay ANNE SÜTÜ
İyi ezilmiş ev yemekleri (kıymalı ve sebzeli)
Tam yumurta veya pastörize peynir
Tahıl-kurubaklagil ezmeleri
Pekmez
Süt veya yoğurt
Devam mamaları
12. Ay ANNE SÜTÜ
Aile sofrasına oturtulup kendi deneyimlerine göre seçim (ev yemekleri)
Çocuklara anne sütüne ek 6 aydan başlayarak verilecek yiyeceklerin hazırlanması enerji ve protein içerikleri aşağıda verilmiştir:
Yemek Tarifi 1. Muhallebi
Enerji:98 kkal/100 ml Protein:3;3 g/100 ml
100 ml süt
5 g pirinç unu (1 tatlı kaşığı)
5 g şeker (1 tatlı kaşığı)
Hazırlanışı: Soğuk süt temiz bir kaba konur. 1 tatlı kaşığı pirinç unu ilave edilerek ezilir; yavaş ateşte karıştırılarak pişirilir. Ateşten indirdikten sonra şeker ilave edilir; ılık kıvamda bebeğe verilir.
Not: Kilolu bebeklerde şeker eklemesi yapılmadan verilebilir. Kabızlığı olan bebeklerde 1 çay kaşığı sıvıyağ konabilir.
Yemek Tarifi 2. Sebze Çorbası (2 porsiyon)
Enerji:208 kkal/100 ml Protein:5;4 g/100 ml
1 küçük boy havuç
1 orta boy patates
1 orta boy domates
1 yemek kaşığı mercimek; bulgur veya pirinç
1 yemek kaşığı zeytinyağı
Hazırlanışı: Sebzeler iyice yıkanır; küçük olarak doğranır. 1 yemek kaşığı tahıl unu; 1 yemek kaşığı zeytinyağı eklenerek pişirilir. Tel süzgeçten geçirilerek çocuğa verilir. Evinizde tavuk eti veya dana kıyma olduğunda 1 tatlı kaşığı katılabilir.
Not: Çocuğa etin kendisinin ezilerek verilmesi besleyicidir. Et suyunun herhangi bir besleyici değeri yoktur. 1 yaşına kadar çocuk yemeklerine tuz katılmaması; çocuğun çok fazla gelişmemiş böbrek fonksiyonları açısından faydalıdır.
Yemek Tarifi 3. Mercimek Çorbası (2 porsiyon)
Enerji: 176 kkal/100 ml Protein:7;2 g/100 ml
2 silme yemek kaşığı mercimek
1 küçük boy havuç
1 küçük boy patates
¼ küçük dilim soğan
1 yemek kaşığı zeytinyağı
2 çay bardağı su
Hazırlanışı: Bir tencereye 2 yemek kaşığı mercimek; 2 çay bardağı su konur. 1 küçük boy havuç; patates ve soğan rendelenip; 1 yemek kaşığı zeytinyağı eklenerek pişirilir.
Yemek Tarifi 4. Etli Sebze Yemekleri (2 porsiyon)
Enerji:207 kkal/porsiyon Protein:8;7 g/porsiyon
30 g (1 köfte kadar) et (tavuk; dana; balık)
1 yemek kaşığı pirinç
Ispanak; kabak; semizotu; domates
1 tatlı kaşığı zeytinyağı
1 küçük soğan
Hazırlanışı: Sebzeler iyice yıkanıp doğranarak tencereye konur. 1 yemek kaşığı pirinç ile 1 tatlı kaşığı zeytinyağı az su konup pişirilir. Sebzenin türüne göre dolma veya kıymalı sebze yemeği olarak pişirilir.