Endometrium kanseri; over kanseri ve serviks kanseri kadınlarda en sık görülen 3 jinekolojik kanserdir. Her 3 kanserde erken evrede yakalanırsa hastaların yaşam süreleri çok iyidir . Geç yakalanırsa yaşam süresi kötüdür ve cerrahi yanında kemoterapi ve radyoterapi gibi ek tedavi yaklaşımlarını da uygulamak gerekir.
Endometrium kanseri
Endometrium kanseri; rahim içini döşeyen epitlden gelişen kansere verilen isimdir.
Gelişmiş ülkelerde en sık görülen jinekolojik kanserdir.
ABD’de 2012 yılında 41.140 yeni vaka görülmüş ve bunların 8010 tanesi ölmüştür
Risk faktörleri
-Endometrial hiperplazi (hücre çoğalması)
- Obesite (aşırı şişmanlık)
-Erken adet olma (12 yaş) ve geç menapoza girem (>55 yaş)
-Sadece östrojen içeren hormon replasman tedavisi alma
- Polikistik over hastaları
-Tamoksifen (Meme kanseri hastalarının kullandığı bir ilaç)
-Ailesinde meme ve barsak kanseri olanlar (Ailesel kanser sendromları);
-Yüksek tansiyonu olanlar (HT);
-Şeker hastalığı olanlar (DM)
-Karın bölgesi radyasyona maruz kalanlar (RT)
Endometrium kanserinin İşaretleri
Endometrium kanserinin en önemli bulgusu anormal vajinal kanamalardır. Hastalık en sık menpoz döneminde görüldüğü için bu dönemdeki her türlü kanama dikkatli değerlendirilmelidir.
-Her tür adet düzensizlikleri ve beklenmeyen anormal kanamalar
Adet kanamasının miktarında artma ;
Adet kanamasının sık ya da düzensiz olması;
Adetler arasında lekelenmeler;
- Menapoz sonrası olan kanamalar
-Anormal vajinal akıntı
-Pelvik ağrı
Endometrium Kanseri Tanısı
-Pelvik muayene
-USG
-Endometrial biopsi (rahim içi dokusundan örnek alınması)
Endometrium Kanseri Evrelemesi
Evre I hastalık sadece rahim içine sınırlıdır
Evre II Tümör rahim ağzına yayılmıştır.
Evre III Tümör vajina veya enf dokularına yayılmıştır
Evre IV Hastalığın son evresidir ve tümör uzak organlara yayılmıştır
Endometrium Kanserinde Tedavi
Endometrium kanserinin primer tedavisi cerrahidir. Bu cerrahi tedavi her kadın doğum uzmanı tarafından yapılamaz sadece bu konuda uzmanlaşmış ve özel eğitim almış kadın doğum hekimleri tarafından yapılabilir.
Cerrahi tedavide rahim yumurtalık ; tüpler ; hastalığın yayılma ihtimali olan lenf dokuları ve karın içi yağ dokusu çıkartılır.
Hastalığın evresine göre Radyoterapi (Işın tedavisi) ve/veya kemoterapi verilebilir.
Endometrium kanserinde Yaşam süresi
Endometrium kanserinde yaşam süresi evre ile yakın ilişkilidir.
Evre I %90
Evre II % 80
Evre III %50
Evre IV %15
Endometrium Kanserleri Gebe Kalabilir mi?
Endometrium kanseri genelde menapoz sonrası görülmekle birlikte hastaların %5-10’u menapoz öncesi dönemde tanı alır. Bunlar eğer yapılan değerlendirmelerde erken evrede ise ve çocuk istekleri varsa rahim alnmadan özel tedaviler uygulanarak gebe kalmaları sağlanabilir . Bu riskli bir yaklaşım olmakla birlikte hastanın yaşam süresine zarar vermeden gebelik mümkündür.
Bu tedavi sadece bu konuda bilgi ve deneyimi olan ve sadece bu tür hastaları izleyen hekimler tarafından yapılmalıdır.
Yumurtalık (Over) Kanseri
Kadın yumurtalıklarının epitelyum veya yumurta hücrelerinden gelişen tümörlerdir.Over kanseri genellikle ileri evrede yakalanan;cerrahi ve kemoterapideki ilerlememelere rağmen prognozunun kötü olması ile karekterize bir jinekolojik kanserdir.Halen mortalitesi (ölüm oranı) en yüksek olan jinekolojik kanserdir.
2012 rakamların göre ABD de yılda ortalama 22 bin yeni yumurtalık kanseri görülürken bunların her yıl 15 bin kadarı ölmektedir
Ortalama görülme yaşı 63 tür. Yaşla birlikte epitelyal over kanserlerinin görülme sıklığı artar. Over kanseri tüm genital kanserlerin %20-25 ini olusturur. Tüm kadınların %1-2 sinin hayatının bir döneminde over kanserine yakalanacagı hesaplanmıştır. Over kanserinin epidemiyolojik verileri ülkeler arasında oldukça büyük farklılıklar gösterse de; en sık rastlanan kadın genital kanserleri arasında her zaman ilk beş hastalık içinde yer almaktadır.
ABD ve Avrupa
Türkiye
Endometriyum Kanseri
Over Kanseri
Serviks Kanseri
Vulva Kanseri
Uterus Kanseri
Serviks Kanseri
Endometriyum Kanseri
Over Kanseri
Uterus Kanseri
Vulva Kanseri
Yumurtalık (Over) Kanseri
Özellikle Dikkat Etmesi Gereken Kişiler
Ailesinde meme ve/veya over kanseri olan kadınlar
Kendisinde meme kanseri olan kadınlar
Yaş >55
Doğum yapmamış kadınlar;
Ailesinde kanser olanlar.
Bazı genetik mutasyon taşıyıcıları (BRCA1-BRCA2 mutasyonları )
Belirtileri ve Erken Teşhis
Hastalık sıklıkla başlangıçta belirti vermez.
Erken teşhis yılda bir kez kadın doğum muayenesi ile mümkündür.
Sürekli yorgunluk hali
Karında ağrı; gaz;
Kabızlık
Karın şişliği
Karında büyüyen kitle geç belirtilerdir.
Sağlıklı olan her kadın yılda bir kez kadın doğum muayenesinden geçmelidir!
Belirtilerden birinin olması durumunda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Belirtilerin olmadığı durumlarda yılda bir kez kadın doğum muayenesi ve gerekli tetkikleri yaptırınız
Tanı Nasıl Konur ?
Yumurtalık kanserinin cerrahi tedavisi hastanın yaşam süresine katkıda bulunan en önemli etkendir. Yapılan birçok araştırmada ilk uygulanan cerrahi tedavinin tam olması ve geride tümör bırakmayacak şekilde operasyonun tamamlanması hastanın yaşam süresine katkıda bulunan en önemli faktörlerden birisi kabul edilmektedir.
Over kanseri cerrahisinde rahim ve yumurtalıklara ilaveten tümörün yayılma ihtimali olan lenf dokuları ve karın içi yağ dokusu (omentum) çıkartılır. Bunların yanında bazen barsakların; dalağın ve karaciğer ve diaframın kısmen çıkartılması gerekebilir. Kanserin yayıldığı tüm dokuların çıkartılması ve geride tümör bırakılmaması işlemine “debulking cerrahisi” denmektedir.
Bu cerrahi girişimlerin yapılabilmesi için cerrahın çok iyi bir eğitimden geçilmesi gerekmektedir. Eksik yapılacak cerrahi girişimler hastaların yaşam süresinin kısalmasına yol açaçaktır.
Over Kanserinde Çocuk Sahibi Olmak Mümkün müdür ?
Yumurtalık kanseri genelde menapoz sonrası görülmekle birlikte hastaların %5-10’u menapoz öncesi dönemde tanı alır. Bunlar eğer yapılan değerlendirmelerde erken evrede ise ve çocuk istekleri varsa rahim ve yumurtalıkları alınmadan özel tedaviler uygulanarak gebe kalmaları sağlanabilir . Bu riskli bir yaklaşım olmakla birlikte hastanın yaşam süresine zarar vermeden gebelik mümkündür.
Bu tedavi sadece bu konuda bilgi ve deneyimi olan ve sadece bu tür hastaları izleyen hekimler tarafından yapılmalıdır.
Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri
Rahim gövdesinin vajen ile birleşmesini sağlayan kısımda meydana gelen bir jinekolojik kanserdir.
Özellikle gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelerde daha sık görülmektedir.Gelişmiş ülkelerde tüm toplumun bu hastalığın tespit edilmesi için taranması hastalığın kansere dönüşmeden yakalanmasını sağlamaktadır.Ülkemizde henüz tüm kadınların tarandığı bir tarama programı yoktur.Tüm kadınların yılda bir kez servikal smear yaptırması gereklidir.
Özellikle Dikkat Etmesi Gereken Kişiler
Düşük sosyoekonomik düzey
Erken yaşta evlenenler ;
Cinsel hayata erken başlayanlar
Sigara
Çok doğum yapanlar;
Sık eş değiştiren kişiler;
HPV virüsü ile enfekte olan kadınlar
Belirtileri
Cinsel ilişki sonrası kanama
Adet dışı kanama
Kanlı akıntı
Pis ve kötü kokulu akıntı
Bel ve kasık ağrısı
Ne Yapmalı?
Rahim ağzından yapılan sürüntünün incelenmesi demek olan Pap test (Pap Smear) sayesinde serviks kanseri daha oluşmadan tanınabilmekte ve tedavi edilebilmektedir.
Cinsel olarak aktif olan veya menopoza girmiş her kadın yaşa bakmazsızın yılda bir kez Pap Smear ve kadın-doğum muayenesi yaptırmalıdır.