Anatomi nin Tanımı : Anatomie : Yapıbilimi ; Grekçe Ana : içinden ; tomie : kesmek anlamlarına gelir . Anatomi ; insan veya hayvan vücudunu normal biçim ve yapısını ; vücudu oluşturan çeşitli organları ; bunların yapıları ile fonksiyonları arasındaki ilişkileri ve bu organların aralarındaki normal komşuluk ilişkilerini inceleyen pozitif bir bilimdir. Hekimlik öğretiminin en temel; cerrahinin ise en önemli dersidir .
ÖĞRETİM YÖNTEMLERİNE GÖRE ANATOMİNİN AYIRIMI
1 - Sistematik Anatomi : Yalnız bir sistemi ele alarak inceler . Örneğin ; Sindirim sistemini ağızdan başlayarak ele alıp besinlerin geçtiği uzun yolun sonu olan anüse kadar inceler. Sistematik Anatomi ‘ de tüm sistemler ayrı ayrı ele alınarak incelenir .
2 – Topografik Anatomi : Bölgesel Anatomi ; Bir Canlının belirli bir kısmını ; bölgesini ( regio ) içten dışa veya dıştan içe doğru katmanlar halinde inceleyen anatomidir .
3 – Klinik Anatomisi : Hastalık ve Cerrahi operasyonlar için önemli topografik bölgeleri klinik yönden inceleyen anatomidir.
Topografik anatominin dar; uygulamalı bir bölümüdür .
4 – Estetik Anatomi : Daha çok heykeltıraş; ressam vb. sanatçıları ilgilendiren anatomidir. Örneğin; Bir heykeltıraş eserinde daha başarılı olabilmek için heykelini yaptığı canlının (insan veya hayvan) kas ; kemik ; eklem vb.lerini bilmelidir.
Situs : Durum; bir organın vücuttaki normal duruş şeklidir.
Eksen: Bir hareket sırasında hareket etmeyen noktaları birleştiren bir doğrudur.
EKSENLER :
1 – Vertikal Eksen : Düşey doğrultudaki eksendir.
2 – Sagittal Eksen : Ok doğrultusunda yere paralel olan; önden arkaya veya arkadan öne geçen eksendir.
3 – Transversal Eksen : Yere paralel ; sağdan sola veya soldan sağa geçen eksendir.
Planum : Düzlem
Planumlar : Düzlemler
1 – Planum Medianum: Vücudu eşit olarak iki parçaya ayıran orta düzlem demektir. Latince planum : Düzlem; median : orta anlamlarına gelir .
2 – Planum Sagittale: Planum medianum a paralel olan düzlemlere denir.
3 – Planum Frontale (Coronale) : Planum medianum a dikey olarak aşağıdan yukarıya veya yukarıdan aşağıya geçen bütün düzlemlere denir.
4 – Planum Horizontale (Transversum): Canlının bastığı yere paralel olarak geçen ve organizmayı biri superior (cranial) ; diğeri inferior (caudal) olarak 2 parçaya ayıran düzlemdir.
TERMINI GENERALES : GENEL TERİMLER
Anterior : Ön ; önde Apicalis : Uç ; tepe ile ilgili olan Axialis : Eksen ile ilgili Basalis : Taban ; taban ile ilgili Basilaris : Taban ; taban ile ilgili Centralis : Merkezi ; Merkezde olan Caudalis : Kuyruk tarafında olan Coronalis : Alına paralel olan planla ilgili Cranialis : Baş tarafında olan Dexter : Sağ ; sağda olan Distalis : Merkezden uzakta olan Extensor: Açıcı ; gerici Externus : Dışta ; dışta olan Fibularis : Fibula ile ilgili olan Flexor : Bükücü ; eğici Frontalis : Alın ile ilgili olan Horizontalis : Yatay ; yatay olan Inferior : Altta ; aşağıda Intermedius : Ortada bulunan Internus : İç ; içte bulunan Lateralis: Dış tarafta olan Longitudinalis : Uzunlamasına Medialis : İç ; iç tarafla ilgili olan Medianus : Ortada bulunan Medius : İki şeyin arasında bulunan Occipitalis : Ardkafa ile ilgili olan Palmaris : Avuç içi ( el ayası ) ile ilgili olan Peripheralis : Çevre ile ilgili olan Plantaris : Ayak tabanı ile ilgili Posterior : Arkada ; geride bulunan Radialis : Radius ile ilgili olan Rostralis : Burun tarafında olan ; gagamsı ; gaga şeklinde Sagitalis : Ok ( ön – arka ) doğrultusunda olan Sinister : Sol ; solda bulunan Superficialis : Yüzlek ; yüzeysel ; yüzeyde bulunan Superior : Daha üstte ; yukarıda olan Transversalis : Enine olan Transversus : Enine ; çapraz Ulnaris : Ulna ile ilgili olan Ventralis : Karın ile ilgili ; karın tarafında olan Verticalis : Düşey Volaris : Avuç içi ; el ayası ile ilgili olan
İNSAN VÜCUDUNUN BÖLGELERİ :
REGIONES CAPITIS : BAŞIN BÖLGELERİ
Regio frontalis : Alın bölgesi
Regio parietalis : Parietal kemik bölgesi
Regio occipitalis : Ardkafa bölgesi
Regio temporalis : Şakak bölgesi
REGIONES FACIALIS : YÜZÜN BÖLGELERİ
Regio orbitalis : Göz çukuru bölgesi
Regio nasalis : Burun bölgesi
Regio oralis : Ağız bölgesi
Regio mentalis : Çene ucu bölgesi
Regio infraorbitalis : Göz çukuru altı bölgesi
Regio buccalis : Yanak bölgesi
Regio zygomatica : Elmacık kemiği bölgesi
REGIONES CERVICALES : BOYUN BÖLGELERİ
Regio cervicales anterior : Boynun ön bölgesi
( Trigonum cervicale anterius ) : Boynun ön üçgeni
Trigonum submandibulare : Altçene altı üçgeni
Trigonum caroticum : Şahdamarı bölgesi üçgeni
Trigonum musculare ( omotracheale )
Trigonum submentale : Çene altı bölgesi üçgeni
Regio sternocleidomastoidea : Ardkafa – köprücük kemiği – sternum bölgesi
Fossa supraclavicularis minor : Köprücük kemiği üstü küçük çukuru
Regio cervicalis lateralis ( Trigonum cervicale posterior ) : Boynun yan bölgesi ( Boynun arka bölge üçgeni )
Trigonum omoclaviculare : Omuz – köprücük kemiği üçgeni
Fossa supraclavicularis major : köprücük kemiği üstü büyük çukuru
Regio cervicalis posterior ( Regio nuchalis ) : Boynun arka bölgesi ( ense bölgesi )
REGIONES PECTORALES : GÖĞÜSÜN BÖLGELERİ
Regio presternalis : Ön sternum bölgesi
Fossa infraclavicularis : Köprücük kemiği altı çukuru
Trigonum clavipectorale : Köprücük kemiği – göğüs üçgeni
Regio pectoralis : Göğüs bölgesi
Regio mammaria : Meme bölgesi
Regio inframammaria : Meme altı bölgesi
Regio axillaris : Koltukaltı bölgesi
Fossa axillaris : Koltukaltı çukuru
REGIONES ABDOMINALES : KARNIN BÖLGELERİ
Regio hypochondriaca ( Hypochondrium ): Mide altı bölgesi ( Mide altı )
Regio epigastrica ( Epigastrium ) : Mide üstü bölgesi ( Mide üstü )
Regio lateralis : Karnın yan bölgesi
Regio umbilicalis : Göbek bölgesi
Regio inguinalis : Kasık bölgesi
Regio pubica ( Hypogastrium ) : Pubis bölgesi ( Karın altı )
REGIONES DORSALES : SIRTIN BÖLGELERİ
Regio vertebralis : Omurga bölgesi
Regio lumbalis : Bel bölgesi
Regio sacralis : Sağrı bölgesi ; sacrum bölgesi
Regio scapularis : Kürek kemiği bölgesi
Regio infrascapularis :Kürek kemiği altı bölgesi
Trigonum lumbale ( Bel bölgesi üçgeni )
REGIO PERINEALIS : PERINEUM = APIŞARASI BÖLGESİ
Regio analis : Makat bölgesi
Regio urgenitalis : Ürogenital bölge ; sidik – üreme bölgesi
REGIONES MEMBRI SUPERIORIS : ÜST ÜYELER BÖLGELERİ
Regio deltoidea : Deltoid kas bölgesi
Brachium : Kol ; pazu
Regio ( Facies ) brachialis anterior : Kolun ön bölgesi ( yüzü )
Regio ( Facies ) brachialis posterior : Kolun arka bölgesi ( yüzü )
Cubitus : Dirsek
Regio ( Facies ) cubitalis anterior : Dirseğin ön bölgesi ( yüzü )
Regio ( Facies ) cubitalis posterior : Dirseğin arka bölgesi (yüzü) Fossa cubitalis : Dirsek çukuru
Sulcus bicipitis lateralis ( radialis ) : Radiusun çift başlı oluğu
Sulcus bicipitis medialis ( ulnaris ) : Unlanın çift başlı oluğu
Antebrachium : Ön kol
Regio ( Facies ) antebrachialis anterior : Ön kolun ön bölgesi ( yüzü )
Regio ( Facies ) antebrachialis posterior: Ön kolun arka bölgesi (yüzü )
Margo lateralis ( radialis ) : Radius ‘ un yan kenarı
Margo medialis ( ulnaris ) : Ulna ‘ nın orta kenarı
Carpus : El bileği
Regio carpalis anterior : Bileğin ön bölgesi
Regio carpalis posterior : Bileğin arka bölgesi
Manus : El
Dorsum manus : El sırtı
Palma manus : Elin iç yüzü ; el ayası ; avuç içi
Thenar ( Eminentia thenaris ) : Tenar ; tenar kabartısı
Hypothenar (Eminentia hypothenaris ) : Hipotenar ; hipotenar kabartısı
Metacarpus : El tarağı
Digiti : Parmaklar
Pollex ( Digitus primus I ) : El Baş parmağı ; 1. ; ilk parmak
Index ( Digitus secundus II ) : İşaret parmağı ; 2. parmak
Digitus medius ( tertius III ) : Orta parmak ; 3. parmak
Digitus annularis ( quartus IV ) : Yüzük parmağı ; 4. parmak
Digitus minimus ( quintus V ) : Serçe parmağı ; 5. parmak
Facies digitales ventrales ( palmares ) : Parmakların alt yüzü
Facies digitales dorsales : Parmakların sırt yüzü
REGIONES MEMBRI INFERIORIS : ALT ÜYELER BÖLGELERİ
Regio glutealis : Gluteus kası bölgesi
Sulcus glutealis : Gluteus kasının oluğu
Femur ( Regio femoralis ) : Uyluk ( uyluk bölgesi )
Regio ( Facies ) femoralis anterior : Uyluğun ön bölgesi ( yüzü )
Trigonum femorale : Uyluğun üçgeni
Regio ( Facies ) femoralis posterior : Uyluğun arka bölgesi ( yüzü )
Genus : Diz
Regio genus (genualis) anterior : Dizin ön bölgesi (yüzü)
Regio genus (genualis) posterior :Dizin arka bölgesi (yüzü)
Fossa poplitea : dizkapağıarkası çukuru
Crus (Regio Cruralis) : Baldır (Baldır bölgesi )
Regio (Facies ) cruralis anterior : Baldırın ön bölgesi (yüzü)
Regio (Facies) cruralis posterior :baldırın arka bölgesi (yüzü)
Sura (Regio suralis) :Baldır (baldır bölgesi )
REGIONES TALOCRURALIS ANTERIOR ET POSTERIOR : ÖN VE ARKA TALUS –BALDIR BÖLGELERİ
Pes :Ayak
Regio calcanea ( Calx ) : Calcaneus bölgesi ( topuk )
Dorsum ( Regio dorsalis ) pedis : Ayağın sırtı ( sırt bölgesi )
Planta ( Regio plantaris ) pedis : Ayak tabanı ( Taban bölgesi )
Margo lateralis ( fibularis ) pedis : Ayağın yan kenarı( Fibulanın)
Margo medialis ( tibialis ) pedis : Ayağın orta kenarı ( Tibianın )
Tarsus : Ayak bileği
Metatarsus : Ayak tarağı
Digiti : Ayak parmakları
Hallux ( Digitus primus I ) : Ayak baş parmağı ;( ilk;1.ayak parmağı )
Digitus secundus II : 2. ayak parmağı
Digitus tertius III : 3.ayak parmağı
Digitus quartus IV : 4.ayak parmağı
Digitus minimus ( quintus V ) : Ayağın küçük parmağı ; 5. ayak parmağı