Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtilerinden biri olan dürtüsellik; temel anlamda kişinin davranışlarına limit koymada problem yaşamasıdır. Dürtüsel olan kişiler isteklerini gerçekleştirmek konusunda sabırsızdırlar. Sonucu düşünmeden hareket ederler. Mantıklı olup olmadığını düşünmez; sadece keyif aldığı şeyleri devam ettirmek isterler.
Dürtüsellik; beyindeki kimyasalların eksikliği sonucu ortaya çıkabileceği gibi aile ve çevresel faktörler de sebep olabilir. Çocukluk döneminde limitleri net olarak tanımlanmaması duygu ve davranışları kontrol altına almama ve becerilerde eksiklik; yaşantıda dürtüsellik sorunlarına yol açar. Genetik miras; ailelerin parçalanması veya geçimsiz oluşu duygusal yoksunluk sebepler arasındadır. Erkeklerde üç kat fazla olan dürtüsellik; psikolojik olarak tedavi edilebilir. Öncelikle altta yatan sebepler kişinin düşünce yapısı ve egzersiz kontrol becerileri ile kontrol altına alınabilir. Tabi her şeyden önce altında sağlık problemleri olup olmadığı anlaşılmalı; ilaçla tedavi öneriliyor sen öncelikle psikiyatrik tedavi görmelidir.
Belirtileri:
-Sonunu düşünmeden hareket etmek. (anneler bu çocuğun freni yok derler.)
-Fevri davranışlar sergiler; içinden geldiği gibi davranır; aklına eseni yapar.
-Tahrik ve kışkırtmaya müsaittirler. Günah keçisi hep bu çocuklar oluyor ifadesi bu çocuklar için sıklıkla kullanılır.
-Tehlikeli işlere tehlikeyi düşünmeden atlarlar.
-Sınıfta veya ortamda söz almadan konuşurlar; elleri hep havada lafın bitmesini bekleyemezler.
-Sınıfın veya ortamın genel düzeni pazarlar.
-Sıra bekleyemezler; kurallara uyamaz; empati kuramaz; tehlikeli şakalar yaparlar. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar içinde en çok duygusal problemler dürtüsel çocuklarda görülür.
Bazı anneler şöyle şikayet ederler;
-“Okuldan sürekli şikayetler geliyor. İki kez okul değiştirmek zorunda kaldık.”
-“Hiç arkadaş edinemiyor; tanıştığı kişilerle mutlaka bir sorun yaşıyor.”
-“Sürekli konuşmak istiyor; her şeye cevap vermek istiyor.
-“İstekleri hemen yerine gelmediğinde evde fırtınalar esiyor.”
-“Geceleri altına kaçırıyor; tırnak yiyor; tırnakları kalmayınca o zaman da parmaklarının etlerini kemiriyor.”
-“Alışveriş merkezlerine kendini kaybediyor; ne yapacağını şaşırıyor. Aldıklarının kıymetini hiç bilmiyor.”
-“Ders çalışmak çok zor; yapsada alelacele; eksik gedik yapıyor.”
-“Temizlik kurallarına dikkat etmiyor; odası çok dağınık; çantasında neyin olup olmadığını bile fark edemiyor.”
-“Öğrendiklerini çok çabuk unutuyor.”
-“Bilgisayar karşısında adeta bir melek oluyor; bilgisayarı verin günlerce hatta haftalarca başından kalkmaz. Dövüş ve savaş oyunlarına çok meraklıdır. Küçükken de silahlara çok düşkündü.”
Bu gibi durumlarda önceliklerimizi belirlemeli şunlara dikkat etmeliyiz:
-Sabırlı olun;
-Destek alın(aile danışmanı; psikolg; psikiyatrist);
-Seçeneklerinizi masaya koyun;
-Duygusal bağ kurun;
-Dayaktan kaçının;
-Ertelemeyi öğretin;
-Cinsel gelişimini takip edin;
-Öğretmeni ile işbirliği içinde olun;
-Öğrenme stillerini keşfederek; olumlu davranışlarını ödüllendirin.