D vitamini;vitaminden ziyade bir hormondur.Deri güneşe ve bazı yapay ışıklara maruz kalırsa;ultraviyole ışınları cildimize etki ederek provitamin D3 ün D vitaminine dönüşümünü sağlar.Hormon olarak görev yapan aktif D vitamini (1;25-dihidroksikolekalsiferol) karaciğer ve böbrekte birtakım metabolik olaylar sonucu vücutta yapılır.Karaciğerde az miktarda depolanır;fazlası yağ ve kas dokusunda depolanır. Kan değeri 20ng/ml veya altında ise düşük;21-29 ng/ml arasında ise yetersizlik;30ng/ml ise normal;150ng/ml ise D Vitamini zehirlenmesinden bahsedilir.Çağımızda D vitamini eksikliği salgın düzeyindedir.Dünyada ve ülkemizde yapılan bir çok çalışmada ciddi oranda D vitamini düşüklüğü ve azlığı ölçülmüştür. D vitamini kan ile bağırsak;kemik ve böbreklere taşınır bu dokulara etkileri ile kalsiyum ve fosfat dengesini düzenler.D vitamini vücutta etkisini VDR reseptörleri üzerinde göstermektedir. VDR reseptörleri klasik hedefler dışında (bağırsak;böbrek ve kemik) hematopoetik ve immun sistem ile ilgili dokular;iskelet kası;kalp kası;düz kas;beyin;karaciğer;meme; endotel; deri ; hipofiz;pankreas; paratiroid; böbreküstü bezi; tiroid; over ve testislerde de vardır.D vitaminin bu sistemlere olan etkileri nedeniyle ;D vitamini analogları kemik erimesi hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır;bazı kanserlerin tedavisinde denenmektedirler.
D vitamini eksikliği yaygın kas ve kemik ağrıları;eklem ağrıları;uyku bozukluğu;baş ağrısı;saç dökülmesi;halsizlik;yorgunluk gibi şikayetlere neden olur.
Güneş ışını başlıca doğal D vitamini kaynağıdır.Bu kaynaktan yararlanmak için el-kol ve yüzün haftada 2-3 kez ortalama 5-15 dakika güneşlenmesi yeterlidir Yaşlanma;güneş kremleri; yüksek rakım;güneşe maruz kalınan saat ve güneşe maruz kalan vücut yüzeyi gibi faktörler kan D vitamini düzeyini değiştirir.Güneş ışığına yeterli ölçüde maruz kalınıyorsa ek D vitamini ihtiyacı olmaz.Güneşten yaralanma yetersiz olduğunda D vitamini takviyesi gerekir(D vitamini eksikliğinin en önemli nedeni y güneş ışığına yetersiz maruziyettir).Günlük 400-600IU D vitamini alınması yeterlidir.