Bruksizm; geceleri ve gün içerisinde dişleri istemsiz olarak sıkmak ve gıcırdatmaktır.
Bruksizmi olan hastalarımız genellikle baş ve kulak ağrısından; boyun ağrısından; dişlerindeki aşınmadan şikayetçi olurlar. Bruksizm; uyku apnesi gibi uyku hastalıklarına yakalanma sıklığını artıran bir durumdur. Dişlerini istemsiz olarak sıkan hastalarımızda; diş ve dişeti hastalıkları görülme sıklığında artış olur; çene eklem rahatsızlıkları artar ve çene eklemi erken deforme olabilir. Çenemizi açmaya yarayan "masseter kasının" büyümesine bağlı yanaklarda şişlikler olabilir.
Yaşam koşullarındaki güçlüklerin artması; insanları daha çok rekabetçi ve agresif olmaya itmektedir. İnsanlardaki stres faktörünün artması ve anksiyete denilen endişe halinin yansıması; istemsiz diş sıkma şeklinde olabilir.
Özellikle geceleri istemsiz dış sıkması olan hastaların önemli bir kısmında; ailede bruksizm öyküsü mevcuttur. Uyku apnesi; reflü; demans; Parkinson ve gece terörü gibi hastalıklarda istemsiz diş sıkma daha sık görülür. Sigara; alkol ve kafein alışkanlığı ve bazı ilaçlar (antidepresanlar özellikle); bruksizm riskini artırır.
İstemsiz diş sıkması olan hastalarda; başarı ile kullanılan tedavi yollarından bir tanesi de "botoks" tur. Çenemizi açmamıza ve kapamamıza yardımcı olan "masseter kasına" ve "temporal kasa" yılda 3-4 defa botoks uygulanarak; bu kaslardaki aşırı büyüme azaltılıp; çene sıkma kuvveti normal hale getirilebilir.
Bu işlem yaklaşık 10-15 dakika arası sürmektedir. Poliklinik şartlarında yapılmaktadır. Enjeksiyon bölgesine uygulanan topikal anestezi ve buz sonrası işleme başlanır.
İşlemin ilk sonuçları bir hafta sonrası görülmeye başlar ve yaklaşık 4 ay sonra kas kuvveti normale gelir.
İstemsiz diş sıkmaya bağlı masseter kasında aşırı büyüme olup; yüz şeklimiz “kare yüz” denilen şekle gelebilir. Kare yüz; daha yaşlı; daha yoğun ve daha sinirli bir yüz ifadesi oluşturur. Tekrarlayan botokslar ile “kare yüz” ifadesi; masseter kasındaki büyümenin gerilemesine bağlı kaybolur ve yüzümüz “ters üçgen” yüz görümüne sahip olur. Ters üçgen yüz ifadesi daha genç ve daha canlı görünmemizi sağlar.
Botoks dışı tedavi yöntemlerinin başında; hastanın alışkanlıklarını düzenlemesini isteriz. Sigarayı bırakması; alkol kullanımının azaltılması; kafein alımının sınırlanması; sakız çiğnememesi; sert yiyecekler tüketmemesi gibi. Özellikle yiyeceklerini; ön kesici dişleri kullanmadan; el ile veya bıçak ile küçük parçalara ayırarak yemesi önerilir. Sandviç gibi; ön dişleri kullandığı ve koparma hareketi yaptığı gıdaları tüketmemesi önerilir.
Diğer bir tedavi; gece plaklarıdır. Hasta gece yatmadan alt ve üst dişlerine bu plakları taktıktan sonra yatar. Diş sıkma esnasında çeneye binen kuvvet azaltılır.