Erişkin ve çocuklarda burun tıkanıklığının sık görülme nedenleri birbirinden farklı olduğundan şikayetler de birbirinden farklıdır.
Erişkinlerde burun tıkanıklığı nedenleri (görülme sıklığına göre); Anatomik bozukluklar; allerjik bünye; VMR ve burun kitleleridir. Çocuk hastalarda ise geniz eti büyümesi; anatomik bozukluklar; allerjik bünye; VMR ve burun kitleleri olarak sıralanmaktadır. Nedeni ne olursa olsun; burun tıkanıklığı hem erişkin hem de çocuklarda majör fizyolojik değişikliklere ve ciddi hastalıklara yol açar.
Nedeni ne olursa olsun çocuklarda ve erişkinlerde burun tıkanıklığı major fizyolojik değişikliklere neden olarak ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Horlama ve OSAS (Obstrüktif Uyku Apne Sendromu) bunun en iyi örneğidir.
Erişkinlerde OSA (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu ) bulguları nelerdir?
– Horlama
Gün içinde aşırı uykulu olma hali
El titremeleri (gece)
Yakınları tarafından fark edilen gece uykuda solunum durması
Cinsel isteksizlik ve cinsel fonksiyon bozukluğu
Diş sıkma/gıcırdatma (Bruksizm)
Malokulüzyon – ağız çene kapanış problemeleri
Çarpık ve/veya kalabalık dişler
Temporomandibular eklem hastalığı – ağrı ve gıcırdama sesi
Yorgun ve dinlenmeden uyanma
Sabah görülen baş ağrıları (uykuda solunum durmasına bağlı beyne oksijen gitmemesi)
Gece boğulma hissi ile ya da çarpıntı ile uyanma
Halsizlik
Gece sık tuvalete kalkma
Kilo artışı/şişmanlık
Hafıza bozuklukları
Kötü iş veya okul performansı
Sportif ve atletik performansta düşme
Depresyon ve sinirlilik diğer görülen bulgulardır.
Çocuklarda OSA ve SDB (Sleep Disordered Breathing; Uykuda görülen solunum bozuklukları) bulguları nelerdir?
Çocuklarda OSA ve SDB erişkinlerde göre daha farklı semptom ve bulgularla prezente olur. Bu semptomlar genellikle göz ardı edilmiş veya yanlış tanı konulmuştur. Ayrıca; çocuklar hastalıkları hakkında bilgi veremediklerinden dolayı tanısı geç konulmaktadır.
Çocuklarda OSA ve SDB şikayet ve bulguları;
Ağız solunumu
Horlama
Huzursuz uyku
Uykuda hareket bozuklukları
Sık sık uyanma
Gece altını ıslatma
Baş önde postürü
Yeme bozukluğu/Kilo alma
ADD / ADHD ( Attention Deficit Disorder/Attention Deficit Hyperactivity Disorder) [Dikkat bozukluğu/Dikkat ve Hiperaktivite Bozukluğu]
Okulda akademik performans düşüklüğü
Sportif ve atletik performansta düşme
Konuşma bozuklukları
Malokulüzyon – ağız çene kapanış problemeleri
Çarpık ve/veya kalabalık dişler
Sinirlilik hali
Baş ağrıları
Gün içi yorgunluk ve uykululuk hali ergen ve erişkinlerde görülürken küçük çocuklarda çok sık rastlanmaz.
Yukarıda bahsedilen şikayet ve bulguların hepsi aynı anda aynı hastada bulunmayabilir. Her hasta birbirinden farklıdır dolayısıyla bu semptom ve bulguların farklı kombinasyonları ile karşımıza çıkar.
OSA ve SDB hastalarının şikayetleri daha fazla uyumak ile düzelmez. Bunun nedeni uyku esnasında meydana gelen burun tıkanıklığı; OSA ve SDB’den dolayı hava yollarından yeterince oksijen gelmez; buna bağlı olarak kan oksijen seviyesi azalır ve oksijen desatürasyonu olur. Oksijen desatürasyonu; başta kalp ve beyin olmak üzere diğer organların stres altında kalmasına neden olur. Ayrıca; vücutta oluşan oksijen desatürasyonu stres hormonu olarak adlandırılan tekrarlayan “adrenalin’’ salınımına yol açar ve Polisomnografide ( SG; Uyku testi) uyanma/arousal olarak tespit edilebilir. Vücudun uyku esnasında sürekli adrenaline maruziyeti “sempatik distrofi” olarak da adlandırılır.