Geçmişte yüklenmiş sosyal sıkıntı yaratan düşünce ve inançları fark edip değiştirebilirseniz; sosyal sıkıntınız azalacak ya da tamamen kaybolacaktır.
Yine benzer biçimde düşüncelerin bir araya gelmesiyle oluşmuş ve sosyal sıkıntı yaratan; kişilik yapımızı fark edip; esnettiğimizde sosyal sıkıntımız hızla gerileyecektir.
Belirli örnekler üzerinden gidelim; örneğin babamın sürekli eleştirileri benim kendimle ilgili olarak yeteri kadar iyi değilim inancına sahip olmamı sağladı. Bu inanç girdiğim her sosyal ortamda beni geriyor; çarpıntı; heyecan gibi belirtiler yaşıyorum; bu belirtilerin çevreden farkedilmesi benim için bir felaket; artık sosyal ortamlardan kaçıyorum. İşte bu modelden yola çıkarak size terapide neler yaptığımızı özetleyebilirim.
1-Öncelikle sosyal sıkıntıya yol açan düşünceler ve inançları fark etmek ve bunları nötrleştirmek.
2-Eğer varsa sosyal sıkıntıya neden olan travmanın yarattığı negatif inancı pozitife çevirmek.
3- Sinir sistemimizin aşırı uyarılmasını engellemek ya da ana odaklanabilmek amacıyla; nefes; meditasyon; merkezden hareket; Mindfulness gibi teknikleri öğrenmek; özellikle stresle geçen bekleme dönemlerini ve sosyal ortamlarda rahat hareket edebilme becerisini sağlamaktadır.
4- Sosyal ortamdaki koşullanmalardan kurtulabilmek amacıyla olumlamaları düzenli olarak kullanmak belli bir süre sonra alt beynin rahatlamasını ve sosyal anksiyetenin azalmasını sağlar.
5-Bizleri sosyal anksiyeteye hassas hale getiren kutuplu kişilik yapısını farketmek; yargıladığımız kutupların nasıl bizi gerdiğini anlamak; olumlu değişimi tetiklemektedir. Unutulmamalıdır ki; yargılayan yargılanmaktan korkar.
6-Sosyal fobi yaşayanlar; katı kişilik yapıları nedeniyle birçok haklarını kullanmazlar (öfkelenme; sıradan olma; umursamama vb). Bu hakları düzenli olarak kullanmak yukarıdaki döngüyü rahatlatır ve sosyal sıkıntıyı azaltır.
7-Üstüne gitme çalışmaları; özellikle yazarak ya da gündelik hayatta deneyler yaparak uygulanabilir. Üstüne gitme çalışmaları; sempatik sistem (beyindeki kaç savaş merkezini) duyarsızlaştırır ve kişiyi rahatlatır.
8-Unutulmamalıdır ki kısa bir farkındalık çalışmasıyla çok kolay idrak edilebilen farkındalıklar sosyal fobinin tedavisi için tek başına yeterli olmamaktadır. Ek olarak alt beynin değişebilmesi için yaklaşık 1-2 ay süren düzenli egzersiz ve stratejilere ihtiyaç bulunmaktadır. Gerektiğinde EMDR gibi teknikler süreci hızlandırabilir.