Trajik; elim; feci bir olay olmasına rağmen aynı zamanda fark edilmesi halinde önlenebilen bir olaydır. Hem intihar girişimine bulunan hem de yakınları için ciddi travmatik ruhsal yansımaları olan bu olayın önlenmesi için uyarıcı belirtilerini bilmek gerekir.
İntihar nedir?
Kişinin kendi hayatın sonlandırmak amacıyla kendisine zarar vermesi olayı olup çoğunlukla malesef ya kendisine ciddi zarar vermekte yada hayatı sona ermektedir.
İntihar girişimi nedir?
Kişini hayatını sonlandırmak amacıyla kendisine zarar vermesi ancak girişimin ölümle sonuçlanmaması durumuna denir.
İntiharda risk faktörleri
Depresyon başta olmak üzere özellikle madde kullanım bozukluğu ve diğer ruhsal hastalıkların olması
Kronik (süreğen) ağrıdan muzdarip olanlar
İntihar girişimi öyküsü olanlar
Ailesinde madde kullanım bozukluğu ve aile öyküsü olanlar
Ailede intihar etmiş bulunanların olması
Aile içi şiddete maruz kalma
Ev içinde silah ve diğer yaralayıcı maddelerin olması
Hapisten yeni çıkmış olma
Başkalarının intihar davranışlarına doğrudan ve dolaylı olarak karışmış olma.
İntihar davranışı hem kadın hem erkekte; her ırkta; her kültürde kendini gösterir. Yapılan araştırmalar risk faktörlerini taşıyan her kişide intihar olmadığını göstermektedir. Aşağıda belirttiğimiz uyarıcı belirtilerle risk faktörleri bir araya geldiğinde risk artmaktadır.
Sevilen birinin kaybı; mahkemelerde zorluklar; finansal zorluklar yaşayıp aynı zamanda risk faktörlerini taşıyanlarda intihar riski artmaktadır. İftiraya uğrayıp kendisini yaralanmış hisedenler; etrafı tarafından terk edilmiş olanlar; ayrıma tabi tutulanlar da eğer risk faktörleri varsa risk artmaktadır.
İntiharın önlenmesinde çevrenin alacağı önlemler; önemli olduğundan tanınması için uyarıcı bilgilerin ve risk faktörlerinin bilinmesi önemlidir.
İntihar da uyarıcı belirtiler nelerdir?
Kendinin ölmesini isteme veya kendisini öldüreceğini söyleme
Yaşamı boş bulma; kendini umutsuz hissetme ve yaşamak için bir sebebin kalmadığını söyleme
Kendisine musallat olan çözümü olmayan duygulardan bahsetme
Dayanılmaz fiziksel ve ruhsal ağrı çekme
Etrafına yük olduğunu söyleme
İçine kapanma arkadaş ve ailesinden uzaklaşma
Sahip olduğu bazı taşınmazları satma
Ailesi ve arkadaşlarına veda etme
Vasiyet yazma malını bölüştürme
Hızlı araba sürme gibi ölüme yol açabilecek riskler alma
Sık sık ölümü düşünme ve ölümle ilgili konuşma
Daha ciddi uyarıcı belirtiler
Çok üzgün iken çok sevinçli olma; birden sessizleşme gibi aşırı duygudurum dalgalanmaları
Kendini öldürmek için yollar arama; araçlar satın alma; örneğin ilaç depolama; silah alma öldürücü yolları internetten araştırma gibi
Kendini suçlama suçluluk ve utanç duyguları hakkında konuşma
Daha çok alkol kullanma ve ilaç alma
Çok sinirli ve kaygılı olma
Yeme ve uyku alışkanlıklarının değişmesi
Öfkeli olma ve intikam duyguları gösterme
İntiharın önlenmesi için neler yapılabilir?
Risk faktörleri ve uyarıcı belirtileri taşıyanlarda ruhsal tedavi alımını sağlamak gerekir. İntihar strese verilen normal cevap değildir. Ruhsal tedavi ile önlenebilir. Görev daha çok yakınlara düşmektedir.