EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME; EMZİKLİLİKTEKİ BESLENMENİN ÖNEMİ VE AMACI
1- Annenin kendi fizyolojik gereksinimlerini karşılayarak vücudundaki besin ögesi yedeğini dengede tutmak
2- Dölün normal büyümesi ve salgılanan sütün gerektirdiği enerji ve besin ögelerini tam olarak karşılamak.
Lohusalıkta bebeğin yeterli ağırlık kazanımı ve yeterli süt salınımı için ( şişmanlık riski göz önünde tutularak ) anneye ek olarak enerji protein vitamin ve mineral destekli beslenme önerilir. 800cc /gün süt verimi için 600-800 kal eklenmelidir.
YENİ DOĞAN BEBEK İÇİN ANNE SÜTÜ YETERLİDİR!
Bebek için en ideal besin ANNE SÜTÜDÜR! Başarılı bir emzirme (Bebeğin yeterli kilo alması ile görülebilir )
Annenin süt verimi;
Bedensel etmenler ( yeterli ve dengeli beslenme )
l Psikolojik etmenler
l Doğum öncesi etmenler
l Doğum sonrası etmenler
l Hormonal faktörlerden etkilenmektedir.
Prolaktin – Oksitosin salınımı bebeğin emmesi ile başlar doğumdan itibaren ilk 30 dakikada bebek ANNE SÜTÜ ile beslenmeye emzirilmeye başlamalıdır !!!
Doğumdan sonraki ilk yarım saatte cilt teması başlamalıdır!
ANNE SÜTÜ
l Erken doğan bebeğin anne sütü de bebeğe yeterli beslenmeyi sağlar.
l Anne sütü kalsiyum ve demirin emilimini arttırır.
l İnek sütü B-laktoglobulin içerir ki bu madde alejik olabilir.
Anne sütü immun sistemle ilgili maddeleri içermesi nedeniyle (Ig G ve Ig M laktoferrin lizozim laktobisillus bifidus ) savunması tam gelişmemiş bebeğin çeşitli hastalıklara karşı korunmasında önemli rol oynar.
Bebekle anne arasında iletişim sağlar.
l Ekonomiktir.
l Hazırdır pratiktir.
l Mikropsuzdur.
GEBELİK SÜRESİNCE ( EMZİKLİLİK İÇİN ) SÜT VERİMİNİ ARTTIRMAK İÇİN ALINACAK ÖNLEMLER
** Doğumdan önce emzirme tekniği öğretilir
** Doğumdan sonraki ilk 1 saatte ANNE SÜTÜ ile beslenmeye başlanmalı meme boşaltılmalıdır.
** Süt üretimi ortalama 1 hafta sonra belli bir düzeye gelir
** Gebe ve emzikliler en az 3 öğün beslenirler
** Gaz yapıcı besinler diyetten çıkarılmalıdır
** Ödem varsa tuz kısıtlanır
** Alkol sigara ve kızartma diyetten çıkarılır
** Süt taze meyve suları içilmelidir
** Yumurta mutlaka tüketilmelidir
** Et yerine haftada 1 kez karaciğer önerilir
** Şeker yerine pekmez alınmalıdır
** Günlük 2-3 litre su içilmesi önerilir
Emzikli kadınlar için günlük olarak alınması gereken besin ögesi miktarları
Enerji ve besin ögeleri Gebe olmayan kadınlar Emzikli kadınlar(Ek)
l Enerji kkal/gün 20-30 kkal/kg/gün 600-800
l Protein (g/gün) 0 87 g/kg/gün 15
l Sıvı 1 5ml/kkal/gün 3000ml/gün
l Kalsiyum(mg/gün) 500 500
l Fosfor(mg/gün) 800 400
l Demir(mg/gün) 28 5
l İyot(Mcg/gün) 150 50
l Çinko(mg/gün) 15 25
l A vit(IU/gün) 5000 300
l Dvit (IU/gün) 400 -
l Evit (IU/gün) 15 -
l Kvit (IU/gün) 140 -
l Cvit (mg/gün) 50 30
l Tiamin(mg/1000kkal/gün) 0 4 0 4
l Riboflavin (mg/gün) 1 2 0 6
l Niasin (mg/1000kkal/gün) 6 6 5 0
l Folikasit(Mcg/gün) 400 100
l B6 vit (mg/gün) 2 0 0 5
l B12 vit (mg/gün) 3 0 0 5
EMZİKLİLİK İÇİN ÖNERİLEN GÜNLÜK BESLENME PROGRAMI
l Kahvaltı: 1 su bardağı süt (şekerli Ca ile zenginleştirilmiş)
1 yumurta veya 1 kib. kut.kadar peynir (30 gr)
5 adet zeytin (15gr)
1-2 ince dilim ekmek
1 yemek kaşığı pekmez veya bal veya reçel
1 adet meyve 1 havuç veya domates
Ara Öğün: 1 porsiyon meyve
Öğle: 1 porsiyon etli sebze yemeği ( sebzeli köfte tavuk balık)
1 porsiyon pilav veya makarna
1 kase yoğurt veya ayran
1 ince dilim ekmek
Mevsim salatası
Ara Öğün: 1 kib. kut.kadar peynir (30 gr)
Ekmek
Domates veya meyve
Akşam : Çorba( tarhana mercimek.sebze veya yoğurtlu çorbalar)
60-90gr et tavuk balık veya kıymalı sebze yemeği
1 kase toğurt veya sütlü tatlıla
1 porsiyon z.yağlı sebze yemeği
Mevsim salata
1 adet meyve
1 dilim ekmek
Yatarken: 1 bardak süt veya sütlü tatlılar veya yoğurt
*** Yemek aralarında ıhlamur nane papatya vb bitki çayları az şekerli limonata ve komposto içilebilir
*** Günlük 2-3 litre su içilmelidir !!!
BAŞARILI BİR EMZİRME İÇİN UYULMASI GEREKEN KURALLAR
1- Emzirme aksatılmamalıdır
2- Eller sabunlu su ile yıkanır
3- Anne rahat pozisyonda olmalıdır
4- Meme başı kaynamış ılık suyla veya %5’ lik karbonatlı su ile silinmelidir.
5- Meme başı hafifçe bastırılır
6- Bebeğin altı temiz olmalıdır
7- Emzirme sonrası gaz çıkarılmalıdır
8- Süt kaldı ise sağılarak boşaltılır
9- Psikolojik durum süt salgısını etkiler
10- Alınan ilaçlara dikkat edilmelidir.
11- Emme refleksi memenin bebeğin ağzına yerleştirilmesi ile başlar bebeğin ağzına birkaç damla ile süt tattırılarak emmesi sağlanabilir.
12- İlk aylarda bebek istedikçe sık aralıklarla saat tutmadan meme boşalana kadar emzirilmelidir.
LOĞUSA ANNEYE PRATİK ÖNERİLER
** Anneler eski kilolarına dönmede acele etmemelidirler ( İlk 6 ay zayıflama programı almak uygun değildir.)
** Lohusalara zayıflama diyeti yerine unlu yağlı ve şekerli besinleri aşırı almamaları salık verilir.
** Kalsiyum yönünden zengin olan süt- yoğurt ve peynir belirtilen miktarda düzenli olarak tüketilmelidir.
** Salam sosis sucuk gibi katkı maddesi içeren hazır besinler mümkün olduğu kadar yenmemelidir.
** D vit. besinlerde bulunmaz güneş ışınlarının cilt ile direkt teması ile sağlanır emzikli anne güneşlenmeye özen göstermelidir.
** Yemeklerde mutlaka iyotlu tuz kullanılmalıdır.
** Kansızlığa neden oldukları için yemeklerle birlikte çay içilmemelidir çay açık ve limonlu olarak yemeklerden en az 2 saat sonra içilmeli içecek olarak ıhlamur nane papatya kuşburnu gibi bitki çayları tercih edilmelidir.
** Hazır meyve suları gazoz kolalı içecekler yerine taze meyve suları ayran limonata içilmelidir
** Kansızlığın önlenmesi için şeker yerine pekmez tüketilmelidir.
** Tarım ürünlerine haşere ilaçları atıldığından sebze ve meyveler iyice yıkanmalıdır.
Günlük 2-3 litre su içilmelidir !!!
ANNE SÜTÜ İLE İNEK SÜTÜNÜN BESİN ÖGESİ İÇERİKLERİ
Anne Sütü (100 cc) İnek Sütü (100 cc)
Enerji 67 66
Protein 1 2 3 3
Yağ (gr) 3 8 3 7
CHO 7 5
Ca (mg) 33 125
Fe (mg) 0 15 0 10
A vit ( IU) 2500 1025
D vit (IU) 22 14
Kazein : %33 %85
Lakto albumin %67 %15</
Uzman Diyetisyen
Zühal AYNACI BAYEL ( Hastalıklarda Diyet Tedavisi Uzmanı )