Okul çağı çocukları hayatları boyunca sürdürecekleri alışkanlıkları bu yaşlarda edinirler. Onların sağlıklı büyümesi iyi beslenmesi ve fiziksel aktivite alışkanlığı kazanması için bu dönem çok önemlidir. Okul dönemi ile çocuk dış dünya ile tanışır. Çevresini arkadaşlarını gözlemleyerek kendi tercihlerini yapmaya başlar. Gününün büyük bir bölümünü okulda evden uzakta geçirdiği için başka insanlar onların besin seçiminde önemli rol oynar. Bu yaş çocuğu için öğretmeni ebeveyninden daha önde gelen bir bilgi kaynağıdır. Öyleyse çocuklarımıza sağlıklı beslenmeyi doğru seçimler yapabilmeyi öğretmek için okullara öğretmenlere ve tabiî ki biz beslenme uzmanlarına çok büyük görev düşmektedir.
Çocukların sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlığı kazanmalarına yardımcı olurken bir takım unsurları göz ardı etmemek gereklidir;
1.Besin Ögeleri. Tüm besinler büyüme ve gelişme için farklı besin ögelerine sahiptir.Sağlık için iyi olan tek bir besin yoktur. Denge çok önemlidir. Hepsinden optimal düzeylerde tüketiminin sağlanması gerekmektedir.Çocuğun sevmediği besinler mutlaka olacaktır. Ancak onun sevebileceği şekillerde sunup besinle tanışması sevmesi sağlanabilir.Tabiki son tercih hep çocuğa bırakılmalı.Her besin damak tadına uyacak diye bir kural yoktur.
2.Büyüme.Her yaş grubunun besin ihtiyacı farklıdır. 6-12 yaş grubu çocuklar yılda ortalama 5 cm kadar uzar 2 5-3 kg kadar kilo alırlar.Büyüme için gerekli ihtiyacı mutlaka göz önünde bulundurmak gereklidir. Fazlası çağımızın sorunu şişmanlığa yol açabilir. Israra gerek yoktur.
3.Tercihler.Çocukların iştahı ve besin tercihleri günbegün değişebilir. Az yeme bir dönem bir besin grubuna takılma bazı besinleri reddetme damak tatlarını test ettiğinin bir işaretidir.
4.Alışkanlıklar.Çocuklar tüm alışkanlıkları olduğu gibi beslenme alışkanlıklarını da çevresini izleyerek taklit ederek şekillendirir. Dolayısıyla çocuğunuzun sağlıklı beslenmesini istiyorsanız önce siz sağlıklı beslenmeye başlamalısınız. Çocukların da Sağlıklı Beslenme Piramidi Var. Okul çağı çocuklarının enerji gereksinimleri büyüme oranı aktivite seviyeleri ve vücut büyüklüğüne bağlı olarak değişir. Tüm çocukların 5 temel besin grubundan belirli ölçülerde tüketmesi gerekir. Okul çağı çocuğun ortalama olarak günlük kalori ihtiyacı 1800-2200 kaloridir. Besin grubu Porsiyon ölçüsü Ekmek tahıl pirinç makarna vs 6-9 Sebze 3-4 Meyve 2-3 Süt grubu 2-3 Et grubu kurubaklagil yumurta 2-3 Yağ yağlı tohum 100-150 gr Yağ ve şekeri aşırıya kaçmadan günlük beslenmesinde kullanabilirsiniz. Benim Çocuğum Sebze Yemiyor Bir çoğumuz aynı sorunu yaşarız. ‘Benim çocuğum sebze yemiyor’.Sebzeler iyi bir posa vitamin ve mineral kaynağıdırlar.Sağlıklı büyüme ve gelişmede çok önemlidirler. Yemeğe renk lezzet katarlar. Sağlıksız yemeyi bile sebzeler ile faydalı hale getirebilirsiniz. Çocuğunuz sebze seçiyorsa önce ebeveynlerin kendi besin seçimlerini kontrol etmesini öneririm. Çünkü çocuklar yeme alışkanlıkları besin seçimlerinde aile fertlerini taklit ederler. Siz evinizde sebze yemiyorsanız ondan da sebze yemesini bekleyemezsiniz. Öyleyse önce siz yetişkinler günde 4-5 porsiyon sebze yemeğe özen gösterin. Çocuğunuza sevmediği besinleri zorla yedirmeye çalışmanızı önermem.Bu davranış çocuğunuzun özgür iradesine aykırı bir davranış olur ve onu daha da irrite etmekten başka bir işe yaramaz.
Peki şu taktikleri denemeye ne dersiniz?
1.Çocuğunuzun favori yemeklerine sebzeler ekleyin. Makarnasına peynir rendesi yada küp küp doğranmış sebze parçaları ekleyebilirsiniz.Spagetti sosuna havuç rendesi ilave edebilirsiniz. Köftesine kabak rendesi ekleyip pişirebilirsiniz. Bundan sonrası sizin hayal gücünüze kalmış.
2.Sebzeler ile tabağını süsleyin. Komik suratlar çeşitli hayvanlar yapabilirsiniz.
3.Beraber sebze yetiştirin. Bunun için illaki bahçeli bir eve gerek yok. Saksıda da aynı iş olur. Ebze yemeyen bir çok çocuk kendi yetiştirdiği sebzeleri yeme eğilimindedir.
4.Sebzelerin faydalarını anlatan hikaye kitapları boyama kitapları alın.
5.Çocuklar sebzelerin kıtır kıtırlığını sever. Mutlaka pişmiş sebze yemeği sevmeleri gerekmiyor. Çiğ olarak da tüketmelerine izin verilmeli.
6.İlk denediği sebzeden sonra onu onaylayan teşvik eden cümleler kullanın. Biz yetişkinlerin bile tüm sebzeleri aynı keyifle yemediğimizi düşünürsek onların da tüm sebzeleri sevmesini ve yemesini beklemeyin. Sevdiği sebzeleri tüketmesi bile gelişimi için yeterlidir.
Çocuğunuz İçin Basit & Sağlıklı Kahvaltı alternatifleri Kahvaltı günün en önemli öğünüdür ve çocuğunuzun okul başarısını etkileyen en önemli faktördür. O yüzden çocuklarınızı her sabah düzenli kahvaltı yapmaları konusunda teşvik edin. Kahvaltıda peynir ekmek yemeyi sevmeyen çocuklar için kahvaltı altenatifleri yaratabiliriz. 1.1 bardak taze sıkılmış meyve suyu + 1 dilim ev yapımı kek.Keki yaparken kepekli unla ve içine meyve kuruyemiş parçaları ilave etmeyi unutmayın. 2.1-2 adet ev yapımı peynirli maydanozlu poğaça + 1 bardak süt 3.Süt + İçine kuru meyve yada taze meyve parçaları ve birazda ceviz ilave edilmiş kahvaltılık tahıllar 4.Çift kaşarlı ve domatesli tost + 1 bardak limonlu bitki çayı 5.Kepekli unla yapılmış ev yapımı pizza + 1 bardak süt yada meyve suyu 6.Peynirli zeytinli omlet + 1-2 dilim ev yapımı cevizli tam buğday ekmeği Sağlıklı Beslenme ve Fiziksel Aktivite İçin 10 Öneri Evinizde sağlıklı beslenme kuralları koyup çocuğunuz ile beraber uyun.
Bu 10 öneriyi çocuğunuzu odasına yada beraber sık sık okuyup tekrar edebilmeniz için buzdolabınıza asın.
1.Farklı çeşitte besinler yiyin.
2.Daha çok tam buğday ekmeği tahıl meyve sebze tüketin.
3.Hareketli olun.Düzenli spor egzersiz yapın.
4.Güne güzel bir kahvaltıyla başlayın.
5.Kola gazoz yerine ayran süt meyve suyu gibi faydalı içecekler tüketin.
6.Yeni besinlerle tanışmak için cesur olun.
7.Besin tercihlerinizi dengeleyin. Böylece sevdiğiniz şeylerden mahrum kalmadan aşırı yemekten kaçınırsınız.
8.Sağlıklı beslenme amaçları koyun.
9.Her besinin farklı farklı faydaları olduğunu unutmayın.
10.Sağlıklı beslenmeyi ve fiziksel aktiviteyi eğlenceli bir oyun haline getirin.