OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR
OBEZİTE:
Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının arzu edilen düzeyin üstüne çıkmasıdır.
Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır. İnsanın büyümesi gelişmesi sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan besin öğelerini yeterli ve dengeli miktarda alıp vücutta kullanabilmesidir.
Karın doyurmak açlığı bastırmak canının çektiği şeyleri yemek veya içmek değildir. Günlük yaşamda bireylerin (gebe emzikli bebek okul çocuğu genç yaşlı işçi sporcu kalp-damar şeker yüksek tansiyon hastalığı solunum yolu bozuklukları vb.) yaşa cinsiyete yaptığı işe genetik ve fizyolojik özelliklerine ve hastalık durumuna göre değişen günlük enerjiye ihtiyacı vardır.
Sağlıklı bir yaşam sürdürmek için alınan enerji ile harcanan enerjinin dengede tutulması gerekmektedir. Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %15-18'i kadınlarda ise %20-25'ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Bu oranın erkeklerde %25 kadınlarda ise %30'un üstüne çıkması obeziteyi oluşturmaktadır.
Anlaşılacağı üzere obezite; besinlerle alınan enerjinin (kalori) harcanan enerjiden fazla olması ve fazla enerjinin vücutta yağ olarak depolanması (%20 veya daha fazla) sonucu ortaya çıkan yaşam kalitesini ve süresini olumsuz yönde etkileyen bir hastalık olarak kabul edilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından da obezite sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır.
OBEZİTENİN YOL AÇTIĞI HASTALIKLAR !!!
Obezite; vücut sistemleri (endokrin sistem kardiyovasküler sistem solunum sistemi gastrointestinal sistem deri genitoüriner sistem kas iskelet sistemi) ve psikososyal durum üzerinde yarattığı olumsuz etkilerden dolayı pek çok sağlık problemlerine neden olmaktadır.
Obezitenin çeşitli hastalıklarla ilişkisi bilinmekte olup morbidite ve mortaliteyi artırıcı etkisi de ortaya konulmuştur. Fazla kilolu olma Avrupa Bölgesinde her yıl 1 milyondan fazla ölümün ve hasta olarak geçirilen 12 milyon yaşam yılının sorumlusudur.
Obezitenin neden olduğu hastalıklar ve risk faktörleri :
>>>İnsülin direnci – Hiperinsülinemi (Şeker hastalığı)
>>>Tip 2 Diabetes Mellitus (şeker hastalığı)
>>>Hipertansiyon
>>> Koroner arter hastalığı (kalp rahatsızlığı)
>>> Hiperlipidemi – Hipertrigliseridemi
>>>Metabolik sendrom Safra kesesi hastalıkları Bazı kanser türleri (Kadınlarda safra kesesi endometriyum yumurtalık ve meme kanserleri erkeklerde ise kolon ve prostat kanserleri )
>>> Osteoartrit (kireçlenme)
>>> Felç
>>>Uyku apnesi
>>> Karaciğer yağlanması
>>>Astım Solunum zorluğu
>>>Gebelik komplikasyonları
>>> Menstruasyon düzensizlikleri
>>>Aşırı kıllanma
>>>Ameliyat risklerinin artması
>>>Ruhsal sorunlar (Anoreksiya nevroza (yemek yememe) veya Blumia nevroza (kusarak yediği besinlerden yararlanmama) Binge eating (tıkınırcasına yeme) gece yeme sendromu gibi ortaya çıkabilir veya bir şeyi daha fazla yiyerek psikolojik doyum sağlamaya çalışma).
>>> Kas-iskelet sistemi problemleri.
Bu hastalıklar ve sağlık problemleri FAZLA kilonun neden olduğu hastalıkların bir kısmıdır.
Daha sayamadığımız ve ilişkisini açıklayamadığımız yüzlerce sağlık problemi mevcuttur.
Bilimsel araştırmaların sonuçlarını öğrendiğimiz zaman ‘’DİYETİSYENİN’’(Beslenme ve Diyet Uzmanın)
Önemini gözler önüne sermektedir. O yüzden medya bas bas ‘’OBEZİTE ÇAĞIN HASTALIĞI’’ diye halkımızı uyarmaktadır. Hayattaki en değerli varlığımız sağlığımız yani vücudumuzdur. Sağlık olunca her şey olur….
DİYETİSYEN MAHMUT GÜMÜŞAY
BLENME VE DİYET UZMANI
Kaynak:
Beslenme Prof. Dr. Ayşe BAYSAL Hacettepe üniversitesi sağlık bilimleri fakültesi beslenme ve diyetetik bölümü Hatipoğlu yayınları 12. Baskı Ankara 2009
Çocuk Hastalıklarında Beslenme Tedavisi Prof. Dr. Gülden KÖKSAL Uzm. Dyt. Hülya GÖKMEN Hacettepe üniversitesi sağlık bilimleri fakültesi beslenme ve diyetetik bölümü Hatipoğlu yayınları 1. Baskı Ankara 2000