Bebeğin günlük süt ihtiyacını karşılayan sağlıklı bir anne günde 700-800 ml kadar süt salgılamaktadır. Süt salgılısının devamlılığı bebeğin büyüme-gelişmesi açısından önemlidir ve bunun için vücut günde fazladan 750 kaloriye ihtiyaç duymaktadır. Emzirme döneminde fazladan harcanan 750 kalorinin 500 kalorisi yediğimiz yemeklerden sağlanırken 250 kalorisi annenin gebelik döneminde depoladığı yağlardan karşılanmaktadır. Bu dönem depolardan enerji oluşturulduğu için annenin gebelikten kalan fazla kilolarını vermesine de büyük ölçüde katkı sağlayan bir dönemdir. Anne sütü bebek için mucize besindir. bebeğe ihtiyacı olan tüm besin ögelerini sağlarken bebeğin bağışıklığını destekleyici ögeleri de içeriğinde barındırmaktadır. İlk altı ay bebeğinize sadece anne sütü vermeniz yeterlidir. 6.ayda sonra ufak ufak ek gıdaya başlanmalı ve 2 yaşa kadar ek gıdanın yanında bebek mutlaka anne sütü almalıdır.
Sütüm bebeğim için yeterli mi ? Bunu nasıl anlarım ?
Bebeğiniz büyüme eğrisinin altında kalmıyorsa ( ağırlık kazanımı varsa) ve günde 5–6 bez kirletiyorsa sütünüz bebeğinize yetiyordur.
Eğer bebeğiniz büyüme eğrisinin altında kalıyorsa kilo alımı yeterli değilse; günde ne kadar su içtiğinizi ne kadar emzirdiğinizi ne kadar dinlendiğinizi ve uyuduğunuzu kontrol etmelisiniz. Anne sütünün miktarını etkileyen en önemli unsur bebeğin ne kadar emdiğidir. Ne kadar talep varsa vücut o kadar süt üretir. Bunların hepsi tek başına anne sütünü etkilemektedir. Bunlarla alakalı bir problem yoksa nasıl beslendiğinize ve neler yediğinize dikkat etmelisiniz.
Anne sütünü arttırmaya yönelik bazı öneriler;
• Anne sütünü arttıran en önemli besin ögesi sudur. Çünkü anne sütünün büyük bir kısmını su oluşturmaktadır. Günde 3 litre sıvı tüketin. Bunun 1.5-2 litresi yalnızca sudan kalan kısmı ise bitki çayları ( anason rezene papatya melisa ıhlamur kuşburnu ) komposto çorba limonata ayran boza lohusa şerbeti gibi sıvılardan karşılanabilir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar malt içeceğinin de anne sütünü artırıcı özellikte olduğunu ortaya koymuştur. Yine kefir tüketimi de anne sütünü arttırmaya yardımcı besinler arasındadır.
• Kalsiyumdan zengin olan süt yoğurt ve peyniri düzenli olarak tüketin.
• Her gün örnek protein olan 1 adet yumurta veya 1 porsiyon etli sebze veya kurubaklagil yemeği tüketmeye özen gösterin. (Kurubaklagilin haşlanam suyunu mutlaka dökün ve gaz problemi yaratıyorsa kurubaklagil tercih etmeyin. )
• A vitamininden zengin havuç yeşil yapraklı sebzeler kayısı gibi besinlere beslenme programınızda sık yer verin.
• Vitamin ve minerallerin zengin kaynağı olan taze sebze ve meyvelere her gün düzenli olarak beslenmenizde yer verin.
• Yediğiniz besinlerin besin değerini korumak ve özellikle anemiyi ( kansızlığı ) önlemek açısından yemeklerle beraber çay tüketmeyin.
• Çay-kahve-kolalı içecekler gibi kafein içeren içecekleri tüketmeyin. Bu içecekler bebeğinizin nabzında artış ve uykuya dalmasında güçlük gibi problemlere yol açabilir.
• Hızlı kilo verdiren düşük kalorili ve tek tip beslenmeyi prensip edinmiş diyetlerden uzak durun.
İşte anne sütünü arttıran besinler ve içecekler;
Çemen otu tohumu: Hint mutfağı ve Ayurvedik tıpta yaygın olarak kullanılan çemen otu tohumu anne sütünü arttırmaya yardımcı olabilir. Bazı araştırmalar 2 hafta boyunca düzenli olarak çemen otu tüketiminin anne sütünü belirgin oranda arttırdığını ortaya koymaktadır.
Rezene : Yapılan bir araştırmaya göre hormon değişikliğine yol açan anethol dianethole ve photoanethole bakımından zengin olan rezene anne sütü için gerekli olan östrojen ve prolaktin hormonlarının üretimini teşvik eder.
Dereotu: Rezene gibi anne sütü üretimini destekleyen hormonların üretimini teşvik eder.
Siyah susam : Kalsiyumdan zengin olan siyah susamın anne sütünü arttırıcı etkisi olduğu düşünülmektedir. Susamı yemeklerinizde kullanabilirsiniz.
Kimyon: Süt üretimini teşvik ettiğine inanılan kimyon doğumdan sonra anneyi güçlendirmek için önemli bir mineral olan demir bakımından da zengindir.
Arpa: Arpa ile pişirilmiş pilav veya çorba süt yapımını arttırmak için kullanılabilir. Özellikle arpa ve rezene kombinasyonun sütün kalitesini yükselttiği düşünülmektedir.
Fesleğen: Sindirim sistemini düzenleyici sakinleştirici etkisi bulunan ve iyi bir K vitamini kaynağı olan fesleğen yemeklerle beraber veya çay olarak tüketilebilir.
Yeşil sebzeler: Yeşil sebzeler laktasyonu arttırmakla beraber sindirime yardımcı olur ve vücudu güçlendirir. Ancak brokoli lahana gibi bazı kükürtlü sebzeler bebekte gaz problemine ve sütün tadını değiştirerek süte karşı isteksizliğe neden olabilir. Bu tür sebzeler bebeğin süte karşı istek durumu gözlemlenerek tüketilmelidir.
Kırmızı-turuncu sebzeler: Beta-karoten bakımından zengin olan havuç tatlı patates ve diğer kırmızı-turuncu sebzeler anne sütünü arttırmaya yardımcı olabilir.
Yulaf: Besin lifi demir ve kalsiyumdan zengin olan yulaf ile kendinize yulaf püresi hazırlayabilir ve
besin değerini arttırmak için içerisine fındık süt meyve ya da baharat ilave edebilirsiniz.
Yağlar: Zeytinyağı keten tohumu yağı ve susam yağı gibi sağlıklı yağların emzirmeye yardımcı olduğu düşünülmektedir.
Ayrıca incir beyaz üzüm beyaz dut hurma yer elması erik sumak kişniş nane zencefil de anne sütünü arttırıcı besinler arasında yer almaktadır.
Tarifler:
Yulaflı kurabiye:
Malzemeler
2 su bardağı yulaf ezmesi
6 adet kuru kayısı
4 adet kuru erik
4 çorba kaşığı kuru üzüm
1.5 su bardağı kaynar light süt
Tarçın
Hazırlanışı
Tüm malzemeleri bir kasede karıştırın. Yağlı kağıt serilmiş fırın tepsisine köfte şeklinde dizin (10 adet çıkmalı). Önceden 180 dereceye ısıtılmış fırında üzeri kızarana kadar pişirin.
Sütlü yulaf:
Malzemeler:
Süt
Yulaf ezmesi
Orman meyveleri
Tarçın
Hazırlanışı
1 bardak süt (200ml) ve 6 kaşık yulafı yapışmaz tavada karıştırarak pişirin. Yulaf sütü çekince tarçın ilave edip ocaktan alın. Orman meyveleri ile süsleyin.
Süt Arttıran Bitki Çay:
Malzemeler:
1 yemek kaşığı ıhlamur
1 yemek kaşığı ısırgan otu
1 yemek kaşığı anason
1 tatlı kaşığı kimyon
1 tatlı kaşığı papatya
Hazırlanışı:
Bitkiler karıştırılır ve kaynatılmış suda 8-10 dk demlenerek tüketilir.