Günümüzde pandemi şeklinde vitamin D eksikliği önü alınmaz bir salgın olarak etkisini sürdürmektedir. Bu salgın bir çok hastalıklara da davetiye çıkarmaktadır. Bu yazımızda D vitaminini bütün yönleri ile inceleyeceğiz.
Vitamin D eksikliğinin ana nedeni güneşe maruziyetin yeterli olmamasıdır.
Vücudumuzda deri de bulunan Vitamin D'nin ön maddeleri ile güneşin ultraviyole ışınları maruz kaldığında Vitamin D vücutta yapılabilmektedir.
Vitamin D yağda eriyen bir prohormondur; ya diyetten gelir (Vitamin D2 olarak) ya da deride D3 vitaminleri (kolekalsiferol) kullanılır.
Vücudumuza giren D vitamininin ancak %10’u yiyecekler (yumurta sakatat balık) ile alınır.
Peki bu D vitamini hangi besinlerde bulunur?
Balık yağı süt ve süt ürünleri morina balığı yağı sardalya uskumru somon ton balığı yumurta sarısı tereyağı yulaf ezmesi gibi besinlerde D vitamini bulunur.
Bir tane yumurta 20 IU bir bardak süt 100 IU bir tatlı kaşığı balık yağı 400 IU D vitamini içerir. Saat 10 ila 15 arasındaki bölümde 10 dakika kadar güneşlenmek 3000 IU civarında ciltten D vitamini sentezini sağlar.
Vitamin D faydaları ve düşüklüğünde görülen sorunlar nelerdir?
İnsan iskelet sistemini ve kemiklerini güçlendirir. Yaşlı insanlarda kemik kırılmaları yeterli düzeyde D vitamini alınarak daha aza indirilebilir. Ayrıca yine yetişkin insanlarda kemik rahatsızlıklarını önlemeye yardımcı olur. Çocuklarda ise raşitizm hastalığını önlemede etkilidir.
D vitamini vücudun bağışıklık sistemini güçlendirir ve vücudun daha dirençli olmasını sağlar. Böylelikle insan enfeksiyonlara karşı daha korunaklı olur ve daha az hastalanır.
D vitamini aynı zamanda insandaki yüksek tansiyon üzerinde de etkilidir.
Yapılan araştırmalarda D vitaminini düzenli olarak alan insanlarda meme kanseri ve prostat kanseri görülme düzeyi daha az çıkmıştır. Eksiliğinde ise bu hastalıklar yönünden bir artış görülmüştür.
Yapılan araştırmalar obez kişilerde D vitamini seviyelerinin düşük olduğunu göstermiştir. Hatta D vitamini eksikliği obezitenin ve metabolik sendromun kaynağı olabilir.
Yapılan bir başka araştırmada ise D vitamini eksikliği ile obezite ve karın bölgesinde yağlanma arasında bir bağlantı olabileceğini D vitamini seviyeleri arttırıldığında kilo verme çabalarının kolaylaştığını gösteriyor. Başka bir araştırmanın sonucunda da bir önceki çalışmayı destekler nitelikte kilo veren kişilerde D vitamini seviyelerinin arttığı görülmiştir.
Bütün bu çalışmaları düşündüğümüzde D vitaminin ne kadar önemli olduğunu ancak sentetik yolla alınan D vitamininin belli bir miktardan sonra toksik olabileceğini unutmamalıyız.
Sağlıklı günler dilerim.
Dyt. Şahin SOYKAN