Obezite başta olmak üzere diyabet (şeker hastalığı) kalp hastalıkları kanser böbrek hastalıkları gibi hayat süresini ve kalitesini ciddi bir şekilde bozan kronik hastalıkların temeli çocukluk döneminde atılmaktadır. Bu dönemde vücutta hem yağ hücre sayısı hem de bu hücrelerin taşıyabildiği yağ miktarı artmaktadır. Buna bağlı metabolik değişikliklere yetersiz fiziksel aktivite dengesiz yaşam koşulları olumsuz çevre koşulları da eklenince sağlıklı olabilmek imkansız gibi gözükmektedir.
Okul kuşkusuz ki çocuğunuzun sağlıklı beslenip büyümesinin sürdürülmesinde en etkili çevresel koşullardan birisidir. Evde çocuğunuza kazandırdığınız alışkanlıklar okulda çocuğunuzun sosyalleşmesiyle paralel olarak öğretmenlerinin arkadaşlarının beslenme alışkanlıklarıyla değişime uğrayabilir. Çocukların çoğunda bu değişimlerin normal olduğu unutulmamalıdır.
İşte size çocuğunuzun ev ve okuldaki beslenme alışkanlıklarını kontrol edebilecek bazı öneriler:
*Çocuklarınız için sağlıklı tabaklar yaratabilirsiniz. Çocuğunuza her öğün 4 temel besin grubunu (süt ve süt ürünleri et-kurubaklagil-yumurta sebze-meyve ve tahıllar) içeren tabaklar hazırlayarak sağlıklı beslenmesine katkıda bulunabilirsiniz. Örneğin; köfteli makarna sebze yemeği veya salata ayran ya da yoğurt içeren bir akşam menüsü çocuklar tarafından afiyetle yenilebilir.
*Sağlıklı ara öğünler çocuklar için önemlidir. Optimal büyüme ve gelişme için yeterli enerji alımı önemlidir. Uzun süren açlıktan çocuklarınızı korumak için okulda tüketime uygun pratik ara öğünler verin. Örneğin; 1-2 porsiyon meyve 1 avuç ceviz 1 bardak organik ve şeker ilavesiz meyve suyu küçük bir sandviç evde yapılmış poğaça veya 1 dilim üzümlü cevizli kek gibi. Ara öğün tüketme alışkanlığı yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da abur cubur tüketimini önler.
*Çocuğunuza kahvaltının önemini anlatın. Yapılan çalışmalarda kahvaltı yapan çocukların okulda ki başarısının daha iyi olduğunu sayısal zekasının geliştirdiğini kendini daha az yorgun hissettiğini kas fonksiyonlarının daha iyi olduğunu konsantrasyon yeteneğinin geliştiğini gibi bir çok faydasını gösterilmiştir. Buna ilaveten kahvaltı yapan çocuklar daha sağlıklı besin seçimi yapabilir. Kahvaltı sofrasında kaliteli protein kaynağı yumurtayı mutlaka eksik etmeyin.
*Çocuğunuzun okul menüsünü mutlaka gözden geçirin. Eğer çocuğunuzun okulunda yemek çıkıyorsa bir gün öncesinden çocuğunuzun neler yiyeceğine bakıp eksik kalan besin gruplarından akşam yemeği için hazırlayabilirsiniz.
*Çocuğunuz daha önce tüketmediği yiyeceklerle tanışabilir. Çocuğunuza yeni yiyecekleri tanıması için şans verin. Çocuklar için yasak olan yiyecekler her zamana daha ilgi çekicidir. Bu nedenle farklı besinleri denetip çocuğunuza sağlığı için olan yararlarını veya zararlarını anlatarak besinler hakkında fikir sahibi olmasına fırsat tanıyın.
*Çocuklar izleyerek öğrenirler. Okulda öğretmen arkadaşlarını; evde ailelerini televizyonu takip ederek besinleri daha kolay kabul ya da reddederler. Bu nedenle aile sofrasında onlara örnek olun. Annesinin ya da babasının reddettiği bir besini çocuğunuzun ısrarla tüketmemek istemesi aslında ne kadar doğal değil mi?
*Çocuklar da tıpkı yetişkinler gibi sağlıklı beslenmenin ve fiziksel aktivitenin sağlıkları için önemli olduğunu bilmektedir. Öğretmenlerin veya ailelerin görevi çocukların besin seçimlerini sağlıklarına uygun bir şekilde yapabilmesini desteklemektir.
*Çocuğunuzun yemeyi reddettiği besinleri daha küçük porsiyonlarla servis edin. Çocuklar için küçük bir porsiyon yemek büyük bir porsiyon yemekten her zaman daha ilgi çekicidir.
*Çocuklarınızın yemekten sizler kadar fazla yiyemeyeceğini unutmayın. Kendi porsiyonlarını ayarlamaları için şans tanıyın.
*Çocukluk döneminde bazı besinlerin tüketimi pek sevilmeyebilir. Çocuğunuza ısrarcı olmak yerine besinleri farklı şekillerde servis edebilirsiniz. Örneğin süt içmeyi reddeden çocuğa sütlü tatlı yoğurtlu çorbalar; sebze yemeğini reddeden çocuğa çiğ sebzeler fırında pişirilmiş sebze ograten ya da sebzeli krep gibi yemekler genellikle tüketilir.
*Çocuklarınıza mutlaka beslenme eğitimi verin. Besinler ve büyüme-gelişmedeki önemi konusunda çocuklarınıza hikayeler anlatabilirsiniz. Anne-baba öğretmen ve eğer çocuğunuzun uyumunu yeterli bulmuyorsanız beslenme uzmanına başvurarak çocuğunuza beslenme bilinci kazandırabilirsiniz.
*Çocuğunuzun boy ve vücut ağırlığındaki gelişimlerini takip edin. Düzenli takip ile malnutrisyon (kötü beslenme) ve obeziteye karşı önlem alabilir; çocuğunuzun bir yetişkin oluşunu sağlıklı günlerle paylaşabilirsiniz.